PHAÙP MOÂN NIEÄM PHAÄT A DI ÑAØ
(Tònh ñoä toâng)
Linh Thuïy
Trong kinh Ñaïi Taäp, Phaät daïy: "Chuùng sanh thôøi maït phaùp chæ nöông phaùp moân nieäm Phaät maø ñöôïc giaœi thoaùt khoœi luaân hoài." Vaên Thuø Boà taùt baœo Phaùp Chieáu ñaïi sö: "Caùc moân tu haønh khoâng moân naøo hôn moân nieäm Phaät caœ. Nieäm Phaät laø vua trong caùc phaùp moân." Phoå Hieàn Boà taùt daïy: "Ai caàu Voâ thöôïng Boà ñeà maø chuyeân tu moät phaùp thôøi ñeàu thaønh töïu caœ." Long Thoï Boà taùt noùi: "Nieäm Phaät tam muoäi coù ñaïi trí hueä, coù ñaïi phöôùc ñöùc, hay ñoaïn tröø taát caœ phieàn naõo, hay ñoä ñöôïc taát caœ chuùng sanh." Vaø, ñöùc Quaùn Theá AÂm Boà taùt khuyeân Töø Maãn Tam Taïng: "OÂng muoán truyeàn phaùp ñeå ñoä mình, ñoä ngöôøi thôøi neân chuyeân nieäm Cöïc laïc theá giôùi A Di Ñaø Phaät vaø phaùt nguyeän vaõng sanh Cöïc laïc theá giôùi." Trong hoäi Laêng Nghieâm, ngaøi Ñaïi Theá Chí Boà taùt baïch vôùi ñöùc Phaät Thích Ca: "Toâi nhôø nieäm Phaät neân chöùng ñöôïc pheùp voâ sanh nhaãn ôœ coõi naày, tieáp daãn ngöôøi nieäm Phaät veà coõi Tònh ñoä. Neáu chuùng sanh nieäm Phaät, nhôù Phaät thì trong ñôøi naày hoaëc ñôøi sau aét seõ gaëp Phaät, thaáy Phaät, gaàn Phaät."
Nhö vaäy, phaùp moân nieäm Phaät laø taâm toâng cuœa chö Phaät, laø con ñöôøng ñi ñeán quaœ vò giaœi thoaùt taét nhöùt cuœa moïi loaøi. Ñöùc Boån Sö bieát raèng neáu chuùng sanh chæ duøng töï löïc ñeå lieãu sanh thoaùt töœ, sieâu phaøm nhaäp thaùnh thôøi raát khoù ñaëng; neân ngoaøi voâ löôïng phaùp moân chæ thuoäc töï löïc, Ngaøi daïy moät phaùp moân töï löïc nöông tha löïc raát vieân ñoán, raát huyeàn dieäu, deã thöïc haønh — taát caœ caên cô ñeàu hôïp, thaùnh phaøm ñoàng tu — chính laø phaùp moân nieäm Phaät caàu vaõng sanh vaäy. Do vì, ñöùc Phaät A Di Ñaø — Giaùo chuœ theá giôùi Cöïc laïc — coù boån theä nguyeän löïc nhieáp thuœ chuùng sanh nieäm Phaät; neân ngöôøi naøo duøng tín nguyeän maø nieäm Phaät (töï löïc), thôøi ñöôïc söï caœm öùng ñaïo giao vaø ñöôïc haøo quang Phaät nhieáp thoï — nöông nguyeän löïc cuœa Phaät nhieáp thuœ (tha löïc), lieàn ñaëng sieâu thoaùt sanh töœ luaân hoài maø sanh veà coõi Tònh ñoä.
Trong kinh A Di Ñaø noùi: "Quang minh cuœa ñöùc Phaät aáy saùng suoát voâ löôïng, chieáu ñeán caùc coõi ôœ möôøi phöông, khoâng bò moùn gì che ngaên. Vì vaäy neân hieäu Ngaøi laø A Di Ñaø." Ñöùc Phaät A Di Ñaø coù 84.000 töôùng, trong moãi töôùng coù 84.000 quang minh, vaø moãi moät quang minh chieáu khaép chuùng sanh ñöông nieäm Phaät trong möôøi phöông theá giôùi, ñeå tieáp daãn khoâng soùt moät chuùng sanh naøo. Caùc töôùng toát cuœa Phaät, haøo quang cuœa Phaät, vaø caùc hoùa thaân cuœa Phaät ñeàu khoâng theå keå xieát. Ñöùc Phaät A Di Ñaø — luùc xuaát gia laøm tyø kheo, teân laø Phaùp Taïng — sau khi ñöôïc nghe giaœng veà quoác ñoä thanh tònh cuœa chö Phaät, lieàn quyø tröôùc ñöùc Phaät Theá Töï Taïi Vöông, phaùt boán möôi taùm lôøi ñaïi nguyeän cöùu ñoä chuùng sanh. Traœi naêm kieáp tö duy nhieáp thuœ, ngaøi tyø kheo Phaùp Taïng vaän heát tinh thaàn tu nhôn "taïo quoác ñoä" — thaønh töïu theá giôùi Cöïc laïc. Theo kinh Voâ Löôïng Thoï: "Khi Phaùp Taïng thuyeát xong boán möôi taùm nguyeän roài, coõi ñaïi ñòa chaán ñoäng, dieäu hoa ñoå xuoáng nhö möa... Ngaøi Phaùp Taïng nay ñaõ thaønh Phaät, hieän ôœ theá giôùi An laïc (Cöïc laïc) beân phöông Taây. Coõi cuœa Ngaøi toaøn laø baœy baùu kyø leä, troåi hôn caùc coõi möôøi phöông." Nöôùc Cöïc laïc laø quoác ñoä trang nghieâm thanh khieát an tònh; nhôn daân ôœ ñoù coù haïnh nguyeän coâng ñöùc thieän löïc, ñeàu laø quyeán thuoäc thanh tònh cuœa Phaät vaø ñeàu do hoa sen chaùnh giaùc maø hoùa sanh. Kinh Ñaïi Baœo Tích cheùp raèng: "ÔŒ theá giôùi Cöïc laïc aáy, coù nhöõng chuùng sanh ñaõ sanh veà ñoù roài, hoaëc hieän thôøi sanh veà ñoù, hoaëc sau naày seõ sanh veà ñoù. Moät khi sanh veà coõi aáy, ai naáy ñeàu ñöôïc thaân saéc toát ñeïp, hình maïo ñoan chaùnh, thaàn thoâng töï taïi, phöôùc löïc ñaày ñuœ, höôœng thoï moïi thöù: cung ñieän, vöôøn töôïc, aùo quaàn, vaät thöïc, höông hoa, chuoãi ngoïc. Trong yù mình caàn moùn gì thì coù moùn aáy cho mình duøng."
Phaùp Chieáu ñaïi sö vaán ñöùc Vaên Thuø Boà taùt nieäm Phaät nhö theá naøo? Boà taùt daïy: "Chuyeân nieäm ñöùc Phaät A Di Ñaø cho ñöôïc khoâng giaùn ñoaïn." Ta neân chuù troïng nôi chuyeân nieäm vaø khoâng giaùn ñoaïn, vì ñoù laø coâng phu phaœi coù nôi ngöôøi nieäm Phaät. Chuyeân nieäm töùc laø chæ thuaàn nieäm Phaät, khoâng xen taïp vieäc khaùc, maø cuõng khoâng cho taâm moáng khôœi söï khaùc; khoâng giaùn ñoaïn laø luoân luoân tieáp tuïc nieäm danh hieäu Phaät nôi taâm — toå Thieän Ñaïo vaø Lieân Trì ñaïi sö goïi laø "töông tuïc", cuõng goïi laø "baát nieäm töï nieäm." Ñaây laø keát quaœ cuœa chuyeân nieäm, vaø laø khôœi ñieåm cuœa nhöùt taâm baát loaïn hay nieäm Phaät tam muoäi. Nieäm Phaät ñöôïc khoâng giaùn ñoaïn thôøi baœo ñaœm vaõng sanh Cöïc laïc chöùng baäc baát thoái; neáu ñöôïc nhöùt taâm hay chöùng tam muoäi thì phaåm vò cao hôn. Neáu ngöôøi naøo doõng maõnh tinh taán chuyeân nieäm taâm thöôøng nhöùt thôøi thaønh töïu nieäm Phaät tam muoäi; hieän tieàn cuõng thaáy ñöùc Phaät A Di Ñaø.
Trong ñaïi nguyeän thöù möôøi taùm cuœa ñöùc A Di Ñaø coù noùi: "Chuùng sanh möôøi phöông chí taâm tín laïc, muoán sanh veà nöôùc toâi, cho ñeán möôøi nieäm maø chaúng sanh, toâi xin chaúng giöõ laáy ngoâi chaùnh giaùc. Chæ tröø keœ phaïm toäi nguõ nghòch, phæ baùng chaùnh phaùp." Theo Tònh ñoä toâng, moãi ngaøy ít ra nieäm möôøi laàn "Nam moâ A Di Ñaø Phaät" ("Quy y kính leã ñaáng Giaùc Ngoä Voâ Löôïng") ; khi maïng chung theá naøo haønh giaœ cuõng ñöôïc vaõng sanh theá giôùi Cöïc laïc. Trong khi nieäm Phaät, haønh giaœ neân taäp trung duy nhöùt vaøo söï ñònh taâm nieäm Phaät (mieäng nieäm Phaät, taâm chuyeân nhöùt töôœng nghó ñeán Phaät), trong boán oai nghi: ñi, ñöùng, naèm, ngoài — luùc naøo cuõng giöõ nôi loøng moät caâu "Nam moâ A Di Ñaø Phaät." Trong Baùt Chaâu kinh noùi: "Neáu ngöôøi naøo nieäm ñöùc Phaät aáy troïn moät ngaøy moät ñeâm, hoaëc troïn baœy ngaøy baœy ñeâm, daãu trong khi thöùc chaúng thaáy ñöôïc ñöùc Phaät A Di Ñaø, thì trong giaác moäng cuõng thaáy ñöôïc Ngaøi." Neáu haønh giaœ duøng phaùp quaùn töôœng (nhö: quaùn töôœng toaøn theå saéc thaân Phaät A Di Ñaø), phoái hôïp vôùi phaùp trì danh nieäm Phaät — nghóa laø vöøa nieäm Phaät, vöøa quaùn töôœng Phaät — thì coâng ñöùc seõ voâ löôïng, taêng thöôïng duyeân cho tònh nghieäp, boài theâm hieäu quaœ cho phaùp trì danh. Phaùp quaùn töôœng coù khaœ naêng chuyeån hoùa chuœng töœ oâ nhieãm thaønh chuœng töœ thanh tònh trong taâm thöùc; khi taâm thöùc ñaõ tònh hoùa thì caœnh giôùi Tònh ñoä coù theå hieån hieän ngay tröôùc maét. Nhö coù ngöôøi luùc laâm chung, mieäng chaúng nieäm ñöôïc danh hieäu Phaät, beøn duøng yù thay theá cho mieäng maø nieäm, cuõng ñöôïc vaõng sanh; ñoù laø yù nieäm vaõng sanh, moät trong töù chuœng vaõng sanh. Truyeän vaõng sanh cuœa ngöôøi xöa ghi cheùp laïi raát nhieàu, nhö: coù oâng thôï reøn, tay ñaäp buùa mieäng nieäm Phaät; baø laøm ngheà ñaäu huœ, tay xay ñaäu mieäng nieäm Phaät. Veà sau, khi vöøa döùt tieáng nieäm Phaät, caœ hai ñeàu ñöôïc ñöùc Phaät phoùng haøo quang tieáp daãn, sanh veà coõi Cöïc laïc.
Trong kinh A Di Ñaø, Phaät noùi: "Ít thieän caên, phöôùc ñöùc nhôn duyeân thì khoâng theå sanh veà nöôùc aáy." Tieáp ñoù, Ngaøi laïi daïy: "Baœy ngaøy chaáp trì danh hieäu Phaät, ñaït ñöôïc nhöùt taâm baát loaïn, caùc toäi ñeàu tieâu dieät — töùc ñöôïc nhieàu caên laønh, phöôùc ñöùc nhôn duyeân. Luùc laâm chung coù ñöùc Phaät A Di Ñaø vôùi chö Thaùnh chuùng hieän tröôùc maët, neáu taâm khoâng ñieân ñaœo, thôøi ñöôïc sanh veà nöôùc Cöïc laïc." — Theá laø nhieàu thieän caên, phöôùc ñöùc nhôn duyeân môùi ñöôïc vaõng sanh. Nhieàu phöôùc ñöùc khoâng chi baèng chaáp trì danh hieäu Phaät; nhieàu thieän caên chaúng chi qua phaùt boà ñeà taâm. Thieän caên saâu vôùi phöôùc ñöùc nhieàu goïi chung laø nhôn duyeân; nhôø nhôn duyeân nhieàu vaø lôùn aáy, ngöôøi ta ñöôïc quaœ baùo toát ñeïp vaø cao thöôïng laø vaõng sanh Cöïc laïc quoác. Trong ñaïi nguyeän thöù möôøi chín cuœa ñöùc A Di Ñaø noùi raèng: "Neáu khi toâi ñöôïc thaønh Phaät, chuùng sanh möôøi phöông phaùt taâm boà ñeà, tu caùc coâng ñöùc, chí taâm phaùt nguyeän muoán sanh veà nöôùc toâi; luùc laâm chung, toâi vaø ñaïi chuùng Boà taùt khoâng phoùng quang hieån hieän ra tröôùc maét ñeå tieáp daãn hoï, toâi xin chaúng giöõ laáy ngoâi Chaùnh giaùc." Ngöôøi tu phaùp moân Tònh ñoä ngoaøi vieäc trì nieäm danh hieäu Phaät, caàn phaœi roäng tu caùc coâng ñöùc, daàu chæ giuùp keœ khoù moät ñoàng tieàn hay chæ cöùu maïng soáng moät con kieán; ñem caùc vieäc laønh ñaõ laøm höôùng veà quaœ Cöïc laïc ñeå nguyeän caàu vaõng sanh. Ñieàu naày öùng hôïp vôùi ñaïi nguyeän thöù hai möôi cuœa ñöùc A Di Ñaø: "Neáu khi toâi ñöôïc thaønh Phaät, chuùng sanh trong möôøi phöông nghe ñeán danh hieäu toâi, töôœng nghó ñeán quoác ñoä toâi, laøm caùc vieäc coâng ñöùc ñeå hoài höôùng nguyeän vaõng sanh veà coõi Cöïc laïc maø khoâng ñöôïc nhö nguyeän, toâi xin chaúng giöõ laáy ngoâi Chaùnh giaùc."
Söï vöôït thoaùt khoœi sanh töœ luaân hoài, vaõng sanh theá giôùi Cöïc laïc laø cöùu caùnh toát ñeïp nhöùt maø ngöôøi tu phaùp moân nieäm Phaät phaœi ñaït ñeán, neáu haønh giaœ nhöùt taâm tin töôœng: chaáp trì danh hieäu Phaät, nguyeän vaõng sanh, vaø hoài höôùng taát caœ coâng ñöùc ñeå caàu vaõng sanh. Maëc Am ñaïi sö, moät ñaïi thieàn sö vaø cuõng laø moät ñaïi giaœng sö trieàu Thanh, luùc laâm chung hoœi ñaïi chuùng raèng: "Theá naøo goïi laø giaœi thoaùt?" Khoâng ai ñaùp ñöôïc, ñaïi sö cöôøi baœo: "Chaúng chi baèng baét chöôùc oâng laõo muï giaø aên chay, nieäm Phaät giaø daën laø ñöôïc." Trong Quy Nguyeân Tröïc Chæ: "Taùm möôi boán ngaøn phaùp moân do Phaät thuyeát ñeàu daét daãn ngöôøi ta trôœ Voïng maø veà Chôn; trong ñoù, phaùp moân taét ngang vaø deã tu haønh, chæ coù moät moân nieäm Phaät maø thoâi." Nieäm Phaät laø phaùp moân raát phoå thoâng, thích hôïp vôùi ñaïi chuùng; daàu keœ ngu hay ngöôøi trí, giaøu sang hay ngheøo heøn, giaø treœ nam nöõ — ai cuõng coù theå laø ngöôøi nieäm Phaät. Cho ñeán nhöõng baäc phöôùc ñöùc voâ löôïng nhö chö Ñaïi Boà taùt: Ñaïi Theá Chí, Vaên Thuø, Phoå Hieàn, Maõ Minh, Long Thoï, Voâ Tröôùc, Theá Thaân v.v... cuõng töï cho mình laø ngöôøi nieäm Phaät. Thaäm chí, nhöõng chuùng sanh bò ñoïa vaøo ba choán: ñòa nguïc, ngaï quyœ, vaø suùc sanh cuõng coù theå hoài taâm maø nieäm Phaät; vaø nhôø söùc nieäm Phaät, hoï mau giaœi thoaùt khoœi caùc söï khoå böùc hieän taïi; keá ñoù ñöôïc sieâu thaêng laøm ngöôøi, laøm Tieân — hoaëc sanh ngay veà theá giôùi Cöïc laïc cuœa Phaät A Di Ñaø. Nhö vaäy, nieäm Phaät laø nguoàn coäi phaùt sanh vaø taêng tröôœng thieän phaùp. Nhôø nieäm Phaät, ngöôøi ta gom ñuœ ba caùi ñöùc cuœa Phaät: ñöùc Phaùp thaân, ñöùc Baùt nhaõ, vaø ñöùc Giaœi thoaùt.
Trong kinh A Di Ñaø — kinh naày do chính kim ngoân ñöùc Theá Toân thuyeát ra, taùn thaùn coâng ñöùc trang nghieâm cuœa ñöùc Phaät A Di Ñaø vaø theá giôùi Cöïc laïc — ñöùc Phaät noùi vôùi ngaøi Xaù Lôïi Phaát: "Neáu coù nhöõng thieän nam, thieän nöõ naøo nghe kinh naày, töùc laø nghe teân Phaät A Di Ñaø maø thoï trì, vaø cuõng nghe luoân danh hieäu chö Phaät khaùc, thì nhöõng thieän nam, thieän nöõ aáy ñöôïc taát caœ chö Phaät hoä nieäm. Thaœy ñeàu ñöôïc ñòa vò chaúng thoái chuyeån vôùi quaœ Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc. Vaäy caùc ngöôi thaœy thaœy neân tin theo lôøi ta, vaø tin theo lôøi giaœi thuyeát cuœa chö Phaät. Nhö coù ngöôøi naøo tröôùc ñaõ phaùt nguyeän, nay vöøa phaùt nguyeän, hoaëc sau naày phaùt nguyeän ñeå sanh veà nöôùc cuœa Phaät A Di Ñaø, thì nhöõng ngöôøi aáy ñeàu ñöôïc ñòa vò chaúng thoái chuyeån ñoái vôùi quaœ Voâ thöôïng Chaùnh ñaúng Chaùnh giaùc; hoaëc hoï ñaõ sanh veà nöôùc aáy roài, hoaëc hoï vöøa sanh, hoaëc sau naày hoï seõ sanh veà ñoù. Vaäy nhöõng thieän nam, thieän nöõ neáu coù ñem loøng tin thì haõy phaùt taâm caàu nguyeän sanh veà nöôùc aáy." Nhöõng ngöôøi ñang phaùt taâm caàu ñaïo boà ñeà, nhöõng vò mong thoaùt khoœi neœo sanh töœ luaân hoài, nhöõng baäc laäp chí ñoä sanh hoaèng döông chaùnh phaùp — quyù ngaøi haõy nhöùt taâm tuaân lôøi Phaät daïy, Boà taùt khuyeân maø chuyeân tu nieäm Phaät! Ñaây laø phaùp moân vi dieäu nhöùt vaøo ñôøi maït phaùp.