LÔÏI ÍCH CUŒA SÖÏ HOÏC THIEÀN
BS Nguyeãn Tôùi Thieän
Cuoäc ñôøi laø chuoãi nhöõng haïnh phuùc vaø öu phieàn. Haïnh phuùc nhö nhöõng côn gioù maùt thoaœng qua trong moät ngaøy daøi naéng haïn. Laøm theá naøo ñeå thoaùt ra khoœi nhöõng noãi ñau khoå daèn vaët cuœa cuoäc ñôøi?
Dó nhieân giaœi phaùp toát ñeïp nhaát laø vaát boœ ñi nhöõng gì ñeø naëng leân cuoäc soáng, nhöõng gì laøm tieâu moøn caân löïc vaø trí naõo. Ñieàu naøy thaät khoâng phaœi deã. Tröôùc heát phaœi tìm thaáy nhöõng nguyeân nhaân cuœa vaán ñeà. Nhöng thöôøng khi khoâng phaœi coù moät nguyeân nhaân maø laø nhieàu nguyeân nhaân chaèng chòt taùc ñoäng laãn nhau. Hoaëc giaœ nguyeân nhaân naèm sôø ra ñoù, ai cuõng nhìn thaáy nhöng khoâng theå naøo traùnh neù ñöôïc. Chaúng haïn thaät deã maø noùi: "taïi coâng vieäc ngheà nghieäp laøm cho toâi hao moøn." Ñoåi ngheà chaêng? Trong hoaøn caœnh hieän taïi thaät khoâng phaœi deã ñoåi ngheà hoaëc ñoåi sôœ. Hoaëc giaœ "con caùi laøm cho toâi khoå sôœ heát söùc." Töø boœ con chaêng? Ñoù laø chöa keå tôùi nhöõng böïc doïc thöôøng nhaät: keït xe haøng giôø treân ñöôøng phoá, baïn beø cuøng sôœ ganh gheùt cheøn eùp, moät oâng chuœ khoù taùnh ñoøi hoœi... Ñieàu caàn thieát tröôùc tieân laø phaœi thay ñoåi thaùi ñoä, thay ñoåi caùch thöùc phaœn öùng tröôùc nhöõng tình caœnh ñieân ñaœo, phaœi ñieàu chænh moät caùch saâu saéc nhöõng thoùi quen ñaõ laâu ñôøi gaëm nhaám taùc haïi chuùng ta. Thoùi quen ñuøng ñuøng noåi giaän, la heùt chöôœi maéng daèn maâm daèn cheùn. Thoùi quen lo aâu sôï seät nhöõng vieäc töôœng töôïng chöa xaœy tôùi. Thoùi quen böïc töùc gheùt boœ nhöõng gì chaïm tôùi baœn ngaõ töï aùi cuœa mình. Nhöõng thoùi quen laøm vaån ñuïc cuoäc soáng, laøm ñau khoå chính mình vaø nhöõng ngöôøi chung quanh. Muoán thay ñoåi moät caùch saâu saéc vaø taän goác nhöõng thoùi quen tai haïi vaø caùch thöùc phaœn öùng noâng noãi tröôùc nhöõng phieàn naõo cuœa cuoäc ñôøi khoâng coù gì hieäu quaœ hôn laø thöïc haønh Thieàn Ñònh.
Thieàn laø gì? Thieàn laø laøm laéng ñoïng vaø tænh thöùc. Laéng ñoïng nhöõng voïng töôœng, voïng nieäm, nhöõng thaønh kieán, kyù öùc; nhöõng lieân töôœng döï ñoaùn, nhöõng lo buoàn sôï haõi. Haõy ñeå taát caœ laéng ñoïng vaø tan ñi nhö nhöõng ñaùm maây muø che phuœ ñænh nuùi; moät khi maây ñaõ troâi ñi, ngoïn nuùi hieän ra söøng söõng röïc rôõ treân moät baàu trôøi trong xanh quang ñaõng. Luùc ñoù, tænh thöùc seõ laøm vieäc, noù ghi nhaän moät caùch tröïc tieáp vaø saùng suoát taát caœ nhöõng nguoàn rung ñoäng ñeán töø beân ngoaøi vaø beân trong chuùng ta, töø nhöõng tieáng rì raøo cuœa caây coœ vaø coân truøng ñeán nhöõng ham muoán thaàm kín nhaát hay nhöõng baát toaïi nguyeän saâu thaúm cuœa con tim. Luùc ñoù, söï quan saùt trôœ neân thaät nhaïy beùn vaø tinh khieát ñeán noãi bieân giôùi giöõa ngöôøi quan saùt vaø vaät quan saùt khoâng coøn nöõa, chæ coøn laø moät söï quan saùt ñôn thuaàn, moät traïng thaùi giaùc tænh lieân tuïc. Taâm thöùc luùc ñoù ñaït tôùi moät traïng thaùi töï do tuyeät ñoái; khoâng bò vaån ñuïc bôœi phieàn naõo, hay bò che laáp bôœi quan kieán chaáp ngaõ. Thieàn höôùng caùi nhìn veà beân trong töï ngaõ. Chöa bao giôø con ngöôøi coù dòp nhìn chính mình, chuùng ta ñöôïc huaán luyeän ñeå quan saùt theá giôùi beân ngoaøi, quan saùt thieân nhieân, töø nhöõng tinh tuù, thieân haø vó ñaïi ñeán nhöõng nguyeân töœ teá baøo vi tieåu; nhöng chuùng ta chöa ñöôïc daïy doã ñeå quan saùt caùi theá giôùi thieân nhieân noäi taïi. Thieàn giuùp chuùng ta khaùm phaù caùi theá giôùi naøy. Moät khi hieåu roõ taâm thöùc chuùng ta seõ deã daøng reøn luyeän noù vaø xa hôn nöõa, Thieàn giuùp chuùng ta giaœi phoùng taâm khoœi nhöõng raøng buoäc chaáp thuœ, nhöõng ñau khoå öu phieàn. Lôïi ích cuœa Thieàn raát nhieàu. Nhöng khoa hoïc ñaõ khaùm phaù nhöõng taùc duïng gì cuœa Thieàn treân cô theå?
1) Thieàn laøm cho nhòp tim chaäm laïi vaø laøm giaœm aùp suaát maùu (huyeát aùp).
2) Laøm nhòp thôœ chaäm laïi.
3) Laøm giaœm tröông löïc baép thòt, baép thòt seõ thö giaœn hôn.
4) Laøm giaœm söï tieâu thuï oxygeøne: moät trong nhöõng yeáu toá ñeå ño löôøng söï thö giaœn cuœa cô theå laø ño löôøng söï tieâu thuï oxygeøne. Ngöôøi ta ngaïc nhieân khi thaáy söï tieâu thuï naøy trong khi ngoài thieàn coøn ít hôn trong khi nguœ. Trong khi thieàn, söï tieâu thuï oxygeøne giaœm nhanh vaø trôœ laïi bình thöôøng trong voøng moät giôø sau khi xaœ thieàn. Ngöôïc laïi trong khi nguœ, söï tieâu thuï naøy giaœm töø töø. Ñieàu naøy cho chuùng ta moät chìa khoùa ñeå giaœi thích taïi sao ngöôøi xöa noùi raèng moät giôø thieàn coù giaù trò hôn hai giôø nguœ. Vaø chuùng ta cuõng coù theå hieåu taïi sao caùc nhaø yogi AÁn Ñoä coù theå bò giam trong moät hoøm ñoùng kín maø khoâng cheát ngoäp.
5) Söï haï thaáp cuœa bieán döôõng caên baœn (metabolisme basal), bieán döôõng caên baœn laø soá naêng löôïng toái thieåu caàn thieát ñeå duy trì söï soáng cuœa cô theå khi noù ñang yeân nghæ (nhö theå ñeå duy trì söï thôœ, nhòp ñaäp cuœa tim, thaân nhieät vaø nhöõng chöùc naêng caên baœn khaùc cuœa cô theå). Bieán döôõng caên baœn ñöôïc dieãn taœ baèng Calorie hay baèng joule/m2/h (joule treân beà maët thaân theå vaø treân giôø). Bieán döôõng caên baœn naøy trong khi thieàn coøn thaáp hôn trong khi nguœ vaø khoâng thay ñoåi trong khi bò thoâi mieân. Hoïc giaœ Myõ Halford, trong nhöõng nghieân cöùu cuœa oâng veà vaán ñeà tröôøng sinh ñaõ nhaán maïnh taàm quan troïng cuœa söï haï thaáp bieán döôõng caên baœn trong cô cheá giöõ gìn söùc khoœe vaø nhaát laø trong söï soáng laâu.
6) Thieàn laøm cho löôïng lactose trong maùu giaœm roõ reät, boán laàn hôn so vôùi nhöõng ngöôøi naèm nghæ trong yeân tònh. Söï hieän dieän cuœa lactose trong maùu bieán ñoåi tuøy theo tình traïng lo aâu, caêng thaúng cuœa con ngöôøi, caøng lo aâu caêng thaúng, lactose caøng taêng.
7) Trong khi thieàn, söï chòu ñöïng cuœa bì phu gia taêng ñoâi khi tôùi 400%. Töø laâu ngöôøi ta ñaõ töøng bieát söï chòu ñöïng cuœa da ñoái vôùi moät doøng ñieän nheï caøng yeáu, neáu con ngöôøi caøng caêng thaúng böùt röùt. Ñieàu naøy giaœi thích cho chuùng ta hieåu taïi sao caùc nhaø yogi coù theå vöøa nhaäp thieàn vöøa ngoài treân nhöõng baøn choâng hoaëc ñi treân löœa maø khoâng bò phoœng.
8) Ngöôøi ta coù theå ghi nhaän nhöõng doøng ñieän do boä oùc phaùt ra baèng moät caùi maùy goïi laø "ñieän naõo kyù". Maùy naøy phoùng ñaïi nhöõng doøng ñieän naøy vaø ghi laïi treân ñieän naõo ñoà. Ñieän naõo ñoà cho ta bieát sinh hoaït cuœa boä oùc tuøy theo noù ñang ôœ trong traïng thaùi naøo. Bình thöôøng boä oùc phaùt ra 4 loaïi soùng khaùc nhau tuøy theo tình traïng sinh hoaït cuœa noù:
a/- Soùng BETA (13 tôùi 20 hertz) töông öùng vôùi traïng thaùi tænh thöùc, boä oùc ñang tieáp nhaän vaø phaân tích nhöõng kích thích ñeán töø beân ngoaøi hay beân trong cô theå.
b/- Soùng ALPHA (töø 8 tôùi 13 hertz) töông öùng vôùi traïng thaùi nghæ ngôi, an tònh; baép thòt vaø tinh thaàn ñang thö giaõn.
c/- Soùng THETA (töø 4 ñeán 7 hertz) töông öùng vôùi traïng thaùi thieàn ñònh saâu hoaëc traïng thaùi maø caùc vaên ngheä só ñang saùng taïo (inspiration et creùativiteù). ÔŒ ngöôøi bình thöôøng khi soùng THETA xuaát hieän ngöôøi ñoù seõ ñi vaøo giaác nguœ nhanh choùng. Chæ tröø nhöõng thieàn giaœ kinh nghieäm coù theå duy trì nhöõng soùng THETA maø khoâng ñi vaøo giaác nguœ.
d/- Soùng DELTA (töø 1 ñeán 3 hertz), ñoù laø soùng cuœa giaác nguœ saâu. Coâng trình nghieân cöùu cuœa hai baùc só Hirai vaø Kasamatsu taïi ñaïi hoïc ñöôøng Tokyo ñaõ ghi laïi nhöõng ñieän naõo ñoà treân caùc haønh giaœ vaø Thieàn sö Nhaät Boån nhö sau:
— ÔŒ giai ñoaïn 1: Nhöõng soùng Alpha xuaát hieän maëc duø maét nhöõng vò naøy vaãn môœ.
— ÔŒ giai ñoaïn 2: Bieân ñoä (Amplitude), nhöõng soùng naøy trôœ neân maïnh hôn.
— ÔŒ giai ñoaïn 3: Nhöõng soùng naøy trôœ neân thöa daàn (baisse de freùquence).
— ÔŒ giai ñoaïn 4: Xuaát hieän nhöõng soùng Theta. Nhöõng thieàn sö kinh nghieäm coù theå ñi thaúng vaøo giai ñoaïn 4 töø luùc baét ñaàu ngoài thieàn. Nhöõng haønh giaœ sô cô, ña soá chöa qua ñöôïc giai ñoaïn 1 hoaëc 2. Nhöõng thay ñoåi treân ñieän naõo ñoà chöùng toœ sinh hoaït cuœa boä oùc giaœm thieåu. Möùc ñoä kích thích haï xuoáng ñöa tôùi tình traïng töø yeân nghæ tôùi yeân nghæ saâu. Maëc duø vaäy raát ít khi haønh giaœ chìm saâu vaøo giaác nguœ. Söï buoàn nguœ trong thieàn goïi laø hoân traàm. Trong giaác nguœ bình thöôøng, nhöõng soùng Alpha xuaát hieän khi ta nhaém maét. Tuy nhieân nhöõng soùng naøy chæ keùo daøi moät thôøi gian ngaén vaø nhöôøng choã cho nhöõng soùng Delta. Maëc duø ôœ giai ñoaïn ñaàu cuœa giaác nguœ vaø thieàn, ñieän naõo ñoà gaàn gioáng nhau, nhöng sau ñoù ngöôøi ta nhaän thaáy hai bieåu ñoà khaùc haún nhau. Taïi sao giaác nguœ coù theå traùnh ñöôïc trong khi thieàn? Tröôùc heát laø ôœ aùnh saùng kích thích vaøo caëp maét ñang heù môœ. Keá ñeán laø nhôø chuù taâm baùm saùt vaøo ñeà muïc, nhö ñeà muïc hôi thôœ chaúng haïn. Sau nöõa, tö theá tónh toïa, cuõng nhö ñieàu chænh khaùc cuœa thaân theå gôœi tôùi böôùc moät soá nhöõng kích thích ñeán töø caùc baép thòt vaø khôùp xöông, nhôø vaäy maø haønh giaœ khoâng chìm vaøo giaác nguœ. Do ñoù ngöôøi ta coù theå noùi tôùi thieàn laøm eâm dòu söï xao ñoäng cuœa boä naõo ñoàng thôøi vaãn giöõ möùc ñoä giaùc tænh taâm thöùc.
9) Thieàn coù theå giuùp phoøng ngöøa vaø ñieàu trò moät soá beänh taät. Nhöõng nghieân cöùu cuœa Baùc só Herbert Bensen ôœ ñaïi hoïc ñöôøng Harvard, Baùc só Liu Gui Zhen ôœ Vieän Khí Coâng trò lieäu Trung quoác, caùc Baùc só Hira, Kasamatsu, Isawa, Ikemi taïi ñaïi hoïc ñöôøng Tokyo, cho thaáy thieàn coù theå trò ñöôïc nhöõng beänh sau ñaây:
a/- Beänh tim maïch: Huyeát aùp cao, thaát nhòp tim do thaàn kinh (arythmie cardiaque d’origine nerveuse), phong thaáp caùc van tim (rhumatismevalvulaire cardiaque), beänh huyeát keát tónh maïch (thrombophleùbite).
b/- Beänh thaàn kinh: Thaàn kinh suy nhöôïc (deùpression nerveuse), beänh taâm theå (maladie psycho-somatique), loaïn tröông löïc thaàn kinh thöïc vaät (dystonic neuvro-veùgeùtative), taïng co giaät (spasmophilie), chöùng öu tö (anxieùteù), loaïn taâm thaàn aùm aœnh (neùvrose obsessionnelle), ñau nhöùc do thaàn kinh (douleurs nerveuses on d’origine mal deùfinie), ñau giaây thaàn kinh (neùvralgie faciale, intercostale), vieâm giaây thaàn kinh (neùvrite, polyneùvrite).
c/- Beänh tieâu hoùa: Tyø vò suy (aên uoáng khoâng tieâu, no hôi sình buïng, ôï chua...), boùn kinh nieân, loeùt daï daày vaø ruoät non (ulceøre gastro duodeùnal), vieâm daï daøy kinh nieân (gastrite chronique), vieâm ruoät maõn tính (enteùro colite chronique), vieâm gan maõn tính (cirrhose du foie), vieâm tuùi maät (choleùcystite).
d/- Beänh hoâ haáp: Vieâm pheá quaœn kinh nieân, suyeãn.
e/- Beänh phong thaáp: ñau nhöùc baép thòt vaø xöông khôùp.
f/- Beänh baàn huyeát (aneùmie).
g/- Beänh sinh duïc tieát nieäu: Baát löïc (impuissance), xaï tinh sôùm (eùjaculation preùcoce), di tinh (spermatoreùe), ñau buïng huyeát (dysmeùnorrheùe).
h/ Beänh giaùc quan: Vieâm voõng maïc (reùtinite), teo thaàn kinh (attrophie optique), maát theá quaân giaùc vaø thính giaùc khoâng do chaán thöông hoaëc veát thöông (baisse de l’acuiteù visuelle et auditive) non bình (trouble d’eùquilibre), suy thò traumatique (non leùsionnelle), beänh Meùnieøre.
j/- Beänh ña kinh nieân (psoriasis, eczeùma...)
k/- Taêng söùc ñeà khaùng cuœa cô theå choáng laïi söï xaâm nhaäp cuœa vi truøng vaø söï khaéc nghieät cuœa thôøi tieát.
l/- Tuoåi thoï ñöôïc keùo daøi: Veà vaán ñeà naøy, Phaät giaùo naém giöõ moät vaøi bí quyeát veà söï tröôøng sanh. Ba thaùng tröôùc khi nhaäp dieät, ñöùc Phaät ñaõ daïy ngaøi Ananda nhö sau: "Ngöôøi naøo ñaõ trau doài, phaùt trieån thaät laõo luyeän, thaät chaéc chaén, chöùng nghieäm, thöïc haønh vaø hoaøn toaøn thuaàn thuïc boán phaùp Thaàn Tuùc (Idhipada) thì ngöôøi aáy coù theå, neáu muoán, soáng theâm moät Kappa (loái 120 naêm) hay coù theå hôn moät chuùt ít". Taùc giaœ baøi naøy xin baät mí cho quí vò laø ñieàu kieän ñeå thöïc haønh "Töù Thaàn Tuùc" laø phaœi thuaàn thuïc trong Thieàn.
Nhö vaäy, Thieàn giuùp con ngöôøi ngaên ngöøa vaø ñieàu trò raát nhieàu thaân beänh vaø taâm beänh. Nhieàu chöùng beänh khoâng ñeán töø beân ngoaøi maø do con ngöôøi töï taïo ra, khoâng keå nhöõng beänh do thoùi quen tai haïi nhö uoáng röôïu, huùt thuoác vaø söœ duïng chaát ma tuùy. Caøng lôùn tuoåi thaân beänh caøng keùo tôùi doàn daäp, taâm thöùc cuõng trôœ neân chaäm luït, luù laån, baœn taùnh khoù khaên, khoù khoan dung. Khi thaân theå bò ñau beänh, chuùng ta caœm nhaän töùc khaéc söï meät moœi noùng soát hoaëc ñau nhöùc raõ rôøi. Coøn khi taâm thöùc beänh hoaïn, thaät khoù maø nhaän bieát. Coù ngöôøi taùnh ngaõ chaáp naëng neà, taùnh tình maát caœ nhaân tính cuœa mình maø vaãn khoâng hay. Thaân beänh ñaõ coù caùc baùc só y khoa ñieàu trò. Taâm beänh ñaõ coù caùc baùc só taâm thaàn. Nhöng chôø ñeán khi nhöõng ngöôøi chung quanh khaùm phaù nhöõng taâm beänh cuœa mình, vì mình vaãn chöa hay hoaëc vaãn coá chaáp phuœ nhaän, thì coù leõ Freud hay Hoa Ñaø soáng laïi cuõng khoâng laøm gì ñöôïc cho mình. Moãi ngöôøi phaœi laø moät nhaø phaân taâm cho chính mình tröôùc tieân.
THÖ MUÏC THAM KHAŒO
1) Ba Möôi Ngaøy Thieàn Quaùn - J. Goldstein - Sinh Thöùc.
2) Ñöùc Phaät vaø Phaät Phaùp - Narada Maha Thera - 1971.
3) Yeáu Chæ Thieàn Toâng - Thích Thanh Töø.
4) Ba Phaùp Tu Hoïc cuœa Ngöôøi Cö Só - Phaïm Kim Khaùnh.
5) Meùditation et Santeù - G. Edde - Albin Michel.
6) Den et Self Control - Ikemi et T. Deshimaru - A. Michel.
7) Le Coeur de la Meùditation Bouddhista - Nyanap et de l’Univers
- Dr. T. Brosse - Presence.
8) L’homme neuronal - J.P. Changeux - Pluriel.
9) La "Conscience-Energie" Structure de l’Homme.
10) Biologie de la Conscience - G.M. Edelman - O. Jacob.
11) Megabrain - Michael Hutchinson - 1986.
12) Visuddhi Magga - Buddhaghosa - Pali Text Society.