ÑAÏO VOÂ ÑAÏO
Minh Lieân
email.com
Tröôùc khi vaøo baøi, toâi xin chaân thaønh thöa tröôùc raèng toâi chæ laø moät ngöôøi môùi chaäp chöõng böôùc chaân vaøo Ñaïo, môùi thöïc söï daán böôùc vaøo con ñöôøng Tu.
Vi loøng hoái haû, vì söï haên haùi cuûa böôùc ñaàu cho neân khoâng traùnh khoûi nhöõng thieáu soùt, coù nhöõng yù, nhöõng caâu toâi chæ nhôù noäi dung maø khoâng nhôù nhöõng caâu ñoù naèm trong saùch naøo vaø ai ñaõ noùi. Neáu nhö vaäy laø coù loãi thì toâi xin cuoái ñaàu taï loãi tröôùc. Vaû chaêng trong caùc saùch veà giaùo lyù cuûa Ñöùc Phaät caùc taùc giaû cuõng thöôøng nhaéc nhôû ñoïc giaû raèng "neân giöõ yù maø queân lôøi" vaø Ñöùc Phaät xöa kia cuõng ñaõ noùi "Phaùp cuûa ta ví nhö chieác beø sang soâng...." Toâi xin coá gaéng ñoùng ngoaëc keùp nhöõng yù hay lôøi ñöôïc trích daãn. Moät laàn nöõa toâi xin taï loãi." Ñaïo noùi ra ñöôïc baèng lôøi thì khoâng phaûi laø Ñaïo Voâ Thöôïng".
( The Tao which can be spoken is not absolute Tao.)
Hay: "Ngay khi ta nghó veà Ñaïo thì khoâng coøn laø Ñaïo nöõa. "
Hoaëc: "Ngay khi anh coù yù böôùc chaân vaøo Ñaïo thì Ñaïo ñaõ maát. "
Nhö vaäy "Ñaïo Phaät" khoâng phaûi laø Ñaïo (theo ñöùc Laõo Töû) vaø neáu goïi "Ñaïo Phaät" laø moät Ñaïo thì chöa phaûi laø Ñaïo Voâ thöôïng maø chæ coù Ñöùc Phaät laø moät "con ngöôøi" (human beeing) ñaõ ñaït caùi Ñaïo Voâ Thöôïng. Sau ñaây laø moät ñoaïn trích trong quyeån The Mayflower cuûa taùc giaû Dr. Shen:
"According to Webster's dictionary, religion is the service and adoration of God as expressed in forms of workship, in obedience to devine commands, and in the pursuit of a way of life... Then Buddhism does not teach that there is an almighty God who gives commands and whom man should obey. "
Vaø coù phaûi chaêng caùi Ñaïo Voâ thöôïng naøy chính laø caùi Ñaïo maø Ñöùc Laõo Töû cho raèng Ñaïo maø khoâng phaûi laø Ñaïo (?) hay "ngay khi ta nghó veà Ñaïo thì Ñaïo ñaõ maát", goïi laø Ñaïo nhöng thaät ra "noù" khoâng coù teân, chöõ Ñaïo hay goïi "noù" laø "Ñaïo" chæ laø ngoân töø cuûa theá gian maø ngöôøi theá gian ñaõ gaùn cho "noù" vì khi ñaõ coù moät caùi teân thì "noù" khoâng phaûi laø "noù".
Neáu nhö vaäy thì laáy caùi hoïc veà Ñaïo cuûa Ñöùc Laõo Töû ñeå suy tìm caùi Phaät Taùnh coù ñöôïc khoâng? Vì goïi laø Phaät Taùnh nhöng thaät söï "noù" cuõng khoâng coù teân vaø tuy khoâng coù teân nhöng "noù" hieän höõu vaø bao truøm vuõ truï. Ta haõy nghe Luïc Toå Hueä Naêng noùi.
Moät ngaøy kia Luïc Toå Hueä Naêng baûo ñoà chuùng raèng:
-"Ta coù moät vaät khoâng ñaàu khoâng ñuoâi, khoâng teân khoâng chöõ, khoâng traùi khoâng maët, caùc ngöôi coù bieát khoâng?"
Sö Thaàn Hoäi böôùc ra baïch raèng:
- "AÁy laø caùi Boån Nguyeân cuûa chö Phaät, laø caùi Phaät Taùnh cuûa Thaàn Hoäi. "
Luïc Toå Hueä Naêng noùi:
-"Ta ñaõ noùi vôùi ngöôi vaät khoâng teân khoâng chöõ, ngöôi laïi keâu laø Boån Nguyeân, laø Phaät Taùnh!.... "Laïi noùi veà Ñöùc Phaät, sau khi ñaõ ñaït ñöôïc Ñaïo, Ngaøi ñaõ ñeå heát khoaûng ñôøi coøn laïi gaàn 50 chuïc naêm ñeå thuyeát phaùp ñoä sanh vaø toaøn boä giaùo lyù cuûa Ngaøi ñaõ ñöôïc ñuùc keát thaønh ba boä: Kinh, Luaät, Luaän. Vieäc laøm ñoù cuûa Ngaøi khoâng khaùc naøo Ngaøi ñaõ veõ laïi ñoïan ñöôøng maø Ngaøi ñaõ ñi qua, veõ moät con ñöôøng treân baûn ñoà vôùi nhöõng chuù thích roõ raøng veà ñöôøng ñi nöôùc böôùc ñeå cho ngöôøi theo sau ñaït ñöôïc muïc ñích, töùc laø ñaït ñöôïc Ñaïo moät caùch an toaøn. Hôn nöõa, Ngaøi cuõng cho bieát raèng moãi con ngöôøi cuûa theá gian haõy vöôït khoù khaên chöôùng ngaïi maø ñi chôù khoâng theå nhôø caäy moät ngöôøi khaùc daãn mình tôùi nôi tôùi choán ñöôïc. (Vì neáu laøm nhö vaäy maø ñöôïc thì Ngaøi ñaõ thöøa loøng töø bi baùc aùi ñeå laøm töø... hôn hai ngaøn naêm nay roài! )
Ngaøi laø baäc Toaøn Giaùc, Ngaøi ñaõ trôû veà ñöôïc vôùi coäi nguoàn laø Hö Voâ, Ngaøi vôùi Hö Voâ ñaõ trôû thaønh laø Moät roài Ngaøi laïi töø Hö Voâ trôû veà (trong thaân xaùc cuûa phaøm nhaân laø Thaùi Töû Só Ñaït Ta) ñeå veõ ñöôøng chæ loái cho moïi ngöôøi ôû theá gian, ñeå moïi ngöôøi ôû theá gian cuõng ñaït ñöôïc caùi Ñaïo Voâ thöôïng nhö NgaøiVì trình ñoä hieåu bieát cuûa ngöôøi theá gian cao thaáp coù khaùc nhau cho neân nhöõng lôøi giaùo huaán cuûa Ngaøi cho moãi trình ñoä coù khaùc nhöng töïu chung cuõng laø ñeå cho moïi ngöôøi cuøng thaáy con ñöôøng ñuùng ñeå maø ñi theo. Lôøi giaùo huaán cuûa Ngaøi laø haønh trang cho moïi ngöôøi, ñaõ coù haønh trang thì moïi ngöôøi haõy töï chuaån bò vaø mang theo ñeå ñi ñöôïc heát con ñöôøng vaø tôùi ñöôïc ñích. Haønh trang ñoù laø gì?
Haønh trang ñoù khoâng coù gì khaùc hôn laø moät chöõ "Khoâng ":
"Saéc töùc thò khoâng - Khoâng töùc thò saéc".Qua kinh ñieån, chuùng ta coù theå hieåu ñöôïc raèng: "Saéc", noùi chung laø saéc töôùng, laø ñoái töôïng cuûa nguû quan, "Saéc" khoâng nhöõng laø tieáng ñeå chæ moät hình töôïng, moät vaät theå maø "Saéc" coøn coù theå laø moät muøi, moät vò hay moät aâm thanh, ngay caû moät yù nieäm cuõng laø moät "Saéc". — ñaây haõy noùi rieâng veà nhöõng vaät theå coù hình töôùng, coù theå sôø naém caàm neám ñöôïc, theá nhöng ñaõ noùi laø sôø naém caàm neám ñöôïc thì taïi sao laïi laø "Khoâng" (?). Ñaây laø moät guùt maét to lôùn maø töø xöa nay khoâng bieát bao nhieâu kinh saùch ñaõ noùi ñeán, caùc vò cao ñaïo ñaõ coá coâng trình baøy sao cho moïi ngöôøi cuøng hieåu.
Qua caùc kinh saùch ñoù ta thaáy raèng chöõ "khoâng" coù hai nghóa: Moät laø nghóa thoâng thöôøng cuûa khoâng coù, coù khoâng. Hai laø khoâng cuûa Hö khoâng töùc laø roãng (theo nghóa cuûa chöõ "Emptiness" cuûa tieáng Anh.)
Neáu duøng caùi nghóa ñaàu tieân laø khoâng coù, coù khoâng ñeå dieãn giaûi boán chöõ "Saéc töùc thò khoâng" thì seõ khoâng khoûi boái roái maø töï hoûi raèng:
- "Thaân xaùc da thòt toâi sôø sôø ñaây ngaét veùo bieát ñau maø noùi laø "khoâng" thì "khoâng" theá naøo ñöôïc "?
Nhö vaäy chöõ "khoâng" ôû ñaây phaûi hieåu vôùi caùi nghóa laø "roãng", töùc laø troáng khoâng. Theá nhöng moät caâu hoûi khaùc laïi noåi leân:
- "Da thòt xöông coát cuûa toâi chaéc nòch ñaây maø noùi roãng thì roãng ôû choã naøo?"
Theo lôøi Phaät giaûng, qua caùc kinh saùch, thì thaân xaùc naøy sôû dó laø khoâng vì noù khoâng töï coù, noù khoâng coù töï taùnh, maø sôû dó coù laø do duyeân hôïp cuûa boán thöù: Ñaát, nöôùc, gioù, löûa, neáu khoâng coù boán thöù naøy hôïp laïi (duyeân hôïp) thì thaân xaùc naøy khoâng hieän höõu.
Coù saùch khaùc laïi noùi raèng thaân xaùc naøy moät ngaøy naøo ñoù seõ theo thôøi gian maø taøn hoaïi ñi töùc laø seõ trôû thaønh khoâng .
Theá nhöng theo yù nghó rieâng tö cuûa toâi thì chöõ "khoâng" ôû ñaây phaûi ñöôïc dieãn giaûi baèng caû hai nghóa cuøng moät luùc. Vì sao?
Vì theo yù trong kinh Phaät maø toâi hieåu thì ta phaûi thaáu trieät ñöôïc thaân xaùc naøy voán khoâng coù (khoâng töï noù coù, coù laø do duyeân hôïp, heát duyeân roài thì laïi hoaøn khoâng) vaø moät khi ñaõ bieát noù voán laø "khoâng" thì ta môùi khoâng chaïy theo phuïc vuï cho noù, vì noù coù laø coù trong giaû taïm maø neáu ñem heát taâm söùc ra ñeå phuïc vuï cho noù roài khi noù taøn hoaïi ñi thì coâng söùc vaø taâm yù cuûa mình coi nhö.... ñoå soâng ñoå bieån! Khoâng khaùc naøo boû moài baét boùng!
Khi ñaõ hieåu ñöôïc nhö vaäy roài thì ta môùi ñem heát taâm yù maø tìm vaø soáng cho caùi haèng coù vaø caùi haèng coù ñoù chính laø caùi Phaàn roãng ñöôïc taøng chöùa beân trong caùi thaân xaùc naøy.Taïi sao noùi laø "roãng", da thòt chaéc nòt thì "roãng" ôû choã naøo?
Tôùi ñaây ta haõy möôïn moät chuùt kieán thöùc nhoû veà khoa hoïc ñeå thaáy raèng da thòt, xöông coát ñeàu ñöôïc caáu taïo baèng nhöõng teá baøo, nhöõng phaân töû, nhöõng nguyeân töû vaø giöõa teá baøo naøy vôùi teá baøo kia, giöõa phaân töû naøy vôùi phaân töû kia hoaëc giöõa nguyeân töû naøy vaø nguyeân töû kia aét phaûi coù moät khoaûng troáng, chính khoaûng troáng ñoù laø phaàn "roãng" ôû beân trong cô theå naøy. Moät laøn da mòn maøng bao boïc moät thaân theå khoûe maïnh, laøn da ñoù coù theå ngaên chaän naéng gioù möa söông nhöng laøn da ñoù coù ngaên chaän noåi caùi hö khoâng trong vuõ truï khoâng? Moät cô theå raén chaéc ñoái vôùi maét thöôøng thaät nhöng ñoái vôùi hö khoâng hay hö voâ thì noù laïi laø moät khoái roãng tueách! Khoâng khaùc naøo caùi gioû tre trong chaäu nöôùc!Haõy laáy moät cuïc phaán boû vaøo moät ly nöôùc, nöôùc seõ ngaám vaøo beân trong cuïc phaán, nöôùc beân trong cuïc phaán vaø nöôùc beân ngoaøi cuïc phaán (trong ly) khoâng khaùc. Moät thôøi gian sau cuïc phaán raõ ñi thì nöôùc beân trong vaø nöôùc beân ngoaøi seõ laïi hoøa vaøo nhau.
Giaøu töôûng töôïng moät chuùt ta thöû ñem so saùnh nöôùc trong ly vôùi khoái "Ñaïi hö voâ" trong Vuõ truï vaø nöôùc ñaõ ñöôïc ngaám vaøo beân trong cuïc phaán so saùnh vôùi khoái "Tieåu hö voâ" beân trong thaân xaùc cuûa moãi con ngöôøi, chöøng ñoù ta môùi thaáy ñöôïc yù nghóa cuûa caâu: "Phaät taùnh" voán saün coù trong moãi chuùng sanh" vaø ta cuõng thaáy ñöôïc raèng caùi khoái "Tieåu hö voâ"trong ta vaø caùi khoái "Ñaïi hö voâ" trong Vuõ truï laø "moät" maø moät khi ñaõ noùi laø "Hö voâ" thì coù gì sanh ñöôïc "noù" vaø coù gì dieät ñöôïc "noù"? Coù phaûi chaêng caùi phaàn khoâng sanh khoâng dieät trong ta ñoù chính laø caùi "Phaät taùnh" maø Ñöùc Phaät ñaõ ñeå ra gaàn 50 naêm daøi ñeå thuyeát giaûn vôùi öôùc muoán moïi ngöôøi cuøng thaáy, cuøng nhaän ra?
Ñoù laø taát caû nhöõng gì toâi hieåu veà chöõ "khoâng", khoâng bieát laø coù chính xaùc hay khoâng, xin chôø caùc baäc cao minh chæ giaùo theâm, xin ña taï tröôùc.
Chæ moät chöõ "khoâng" thoâi cuõng ñuû laøm ñieân ñaàu nhöõng ngöôøi chöa tu hoaëc môùi hoïc nhö toâi thì noùi gì ñeán "tieàn kieáp", ñeán "luaân hoài quaû baùo", ñeán "hueä nhaõn"....v....v....
Noùi tôùi "hueä nhaõn" thì toâi thaáy cuõng trong quyeån The Mayflower noùi treân coù ñoaïn vieát:
- "Through years of meditation, Buddha discovered that the barrier of physical eye can be broken and that the original ability of man to see can be fully developed. When that occurs, there will be no difficulty in extending one's vision as far as the realm perceived by Havenly eye"Khi môùi ñoïc qua, thuù thaät toâi khoâng hieåu ñöôïc vaø cuõng khoâng töôûng töôïng ñöôïc baèng caùch naøo maø caùc baäc giaùc ngoä coù theå nhìn thaáu khoâng gian voâ taän?
Sau naøy ñoïc theâm kinh saùch, hieåu ñöôïc ñoâi chuùt thì toâi laïi nghó raèng neáu noùi nhö vaäy thì deã gaây hieåu laàm laø neáu tu ñaéc ñaïo thì coù theå "nhìn" xuyeân qua khoâng gian vaø xuyeân qua caùc vaät theå... maø theo caùi hieåu giaûn dò cuûa toâi thì:Haõy laáy thí duï:
Toâi, naêm nay 51 tuoåi vaø neáu Ñöùc Phaät nhìn toâi töø moät ñieåm trong Hö Voâ, ñieåm ñoù caùch ñaây 51 naêm aùnh saùng thì Ngaøi seõ thaáy toâi khoâng phaûi laø toâi baây giôø maø laø toâi cuûa 51 naêm veà tröôùc töùc laø luùc toâi môùi oe oe chaøo ñôøi vaø neáu Ngaøi dôøi caùi ñieåm ñöùng xa hôn ñieåm cuõ 9 thaùng aùnh saùng nöõa thì Ngaøi seõ thaáy toâi laø moät "caùi tröùng" môùi töôïng hình!
Cuõng theá, neáu Ngaøi dôøi caùi ñòa ñieåm Ngaøi ñang ñöùng ra xa hôn nöõa thì Ngaøi seõ thaáy "caùi toâi" tröôùc khi toâi laø caùi tröùng trong buïng meï, töùc laø Ngaøi ñaõ thaáy ñöôïc kieáp tröôùc cuûa toâi vaø chaéc chaén caùi nhìn cuûa Ngaøi khoâng chæ giôùi haïn trong moät hay hai kieáp? Nhöng noùi nhö theá laø noùi theo caùi lyù cuûa khoa hoïc, coøn söï thaät thì khoâng phaûi vaäy (?) maø söï thaät laø: (Theo toâi nghó)
Ñöùc Phaät laø moät "con ngöôøi" ñaõ ñaït ñöôïc caùi "Ñaïo voâ thöôïng" Ngaøi vaø Hö voâ laø "moät". Cöù theo nghóa cuûa chöõ "roãng" ôû treân maø goïi laø Hö voâ vaø ñoù cuõng laø Ñaïo theo Ñöùc Laõo Töû, noùi laø Ñaïo nhöng thaät söï khoâng coù teân: Ñaïo voâ Ñaïo.
Hö voâ bao truøm taát caû vaø ôû trong taát caû, töùc laø phaûi hieåu raèng Ngaøi seõ khoâng caàn ñöùng ôû ñaâu cho xa môùi thaáy ñöôïc toâi khi toâi môùi sanh, thaáy ñöôïc toâi khi toâi coøn laø "caùi tröùng" vaø dó nhieân Ngaøi cuõng khoâng caàn ñöùng ôû ñaâu cho xa ñeå nhìn thaáy tieàn kieáp cuûa toâi maø söï thaät thì khi toâi coøn laø caùi tröùng trong buïng meï thì "Ngaøi" ñaõ.... "coù maët" ôû beân trong toâi roài!
Nhö vaäy caùi goïi laø "Hueä nhaõn" coù thaät khoâng? Cuõng theo söï thaät ñoù maø noùi thì Ñöùc Phaät coù caàn phaûi duøng tôùi caùi goïi laø "Hueä nhaõn" ñeå "nhìn" thaáy tieàn thaân cuûa vaïn vaät khoâng?
Neáu muoán bieát beân trong haït caùt coù gì thì Ngaøi ñaâu caàn phaûi duøng tôùi caùi goïi laø "Hueä nhaõn" ñeå "nhìn" xuyeân qua haït caùt maø thaät söï thì Ngaøi bieát roõ beân trong haït caùt coù nhöõng gì(?) laø vì Ngaøi ñaõ.... "coù maët" ôû beân trong haït caùt ñoù ngay khi haït caùt ñoù hieän höõu. Neáu noùi xa hôn nöõa thì ngay khi haït caùt ñoù chöa coù thì Ngaøi ñaõ "coù maët" ôû beân trong caùi ñaõ taïo ra haït caùt, neáu noùi haït caùt laø maûnh vuïn cuûa moät hoøn ñaù thì Ngaøi cuõng ñaõ "coù maët" beân trong hoøn ñaù vaø neáu noùi hoøn ñaù ñoù laø maûnh vuïn cuûa moät hoøn nuùi thì Ngaøi cuõng ñaõ "coù maët" beân trong hoøn nuùi ngay giaây phuùt ñaàu tieân maø hoøn nuùi xuaát hieän.......
Tôùi ñaây thì ta coù theå tìm ra giaûi ñaùp (?) cho caùc caâu hoûi:
- Taïi sao Phaät noùi chuùng sanh bình ñaúng?
- Taïi sao noùi "Phaät taùnh" coù saün trong muoân loaøi vaïn vaät?
- Caây Boà Ñeà coù "Phaät taùnh" hay khoâng?Haõy laáy moät thí duï:
Moät ngöôøi thôï kheùo laøm moät caùi baùnh thaät to, treân caùi baùnh ñoù ngöôøi thôï ñaõ naën hình caùc Ñöùc Phaät ñang thuyeát phaùp, hình caây caûnh vaø coù caû hình cuûa ñoà chuùng ñang nghe Phaät thuyeát phaùp..... Moät ngöôøi bình thöôøng nhìn vaøo caùi baùnh ngöôøi ta seõ traàm troà khen ngôïi laø hình caùc vò Phaät raát ñeïp, hình caây caûnh raát soáng ñoäng maø ngöôøi ta seõ khoâng löu yù tôùi moät ñieàu: Nhöõng hình aûnh ñoù chæ laø nhöõng maøu saéc ñöôïc toâ veõ ôû beân ngoaøi maø Thöïc chaát cuõng chæ laø.....caùi baùnh baèng boät baèng ñöôøng! "Hieän töôùng" cuûa vaïn vaät (hình daùng, maøu saéc beân ngoaøi....) deã haáp daãn con ngöôøi ta vaø laøm cho ngöôøi ta maõi chaïy theo.....caùi beà ngoaøi ñoù maø khoâng coøn nghó tôùi caùi "thaät töôùng".
Baây giôø ta thöû coi moät con chuoät ñoùi, dó nhieân laø noù khoâng mang caùi tri kieán cuûa con ngöôøi, coù nhìn ngaém nhöõng hình töôùng ñeïp ñeõ ñoù hay khoâng? Hay ñoái vôùi noù, noù chæ chuù troïng ñeán caùi Thöïc chaát? Töùc laø ñoái vôùi noù taát caû cuõng chæ laø caùi baùnh, aên ñöôïc!
Giaøu töôûng töôïng moät chuùt, ta ñem hình aûnh caùi baùnh so saùnh vôùi Ñaïi khoái Hö voâ trong Vuõ truï (töùc laø caùi "Phaät taùnh" trong Vuõ truï) thì ta coù giaûi ñaùp cho nhöõng caâu hoûi treân. Coù nhö vaäy thì ta môùi hieåu ñöôïc taïi sao Phaät noùi chuùng sanh bình ñaúng? Coù phaûi bình ñaúng ôû choã coù cuøng moät thöïc chaát nhö nhau? Coøn caùc baäc giaùc ngoä, caùc vò Thieàn sö ñaõ ñaïi ngoä (töùc laø ñaõ vöôït ra ngoaøi caùi tri kieán thoâng thöôøng) thì....."nuùi soâng laø nuùi soâng" coù phaûi laø vì caùc Ngaøi ñaõ "thaáy taùnh" (ñaõ thaáy caùi Thöïc chaát) cuûa vaïn höõu, caùc Ngaøi ñaõ khoâng coøn chuù yù tôùi saéc töôùng beân ngoaøi maø chæ hoøa mình maø soáng vôùi caùi thöïc chaát ñoù. Moät khi ñaõ hoøa hôïp ñöôïc caùi Taùnh cuûa caùc Ngaøi vaøo vôùi Hö voâ roài thì ôû ñaâu coù Hö voâ thì ôû ñoù coù caùc Ngaøi: Thong dong töï taïi! Caùc Ngaøi ñaõ trôû veà ñöôïc vôùi "Ñaïo", ñoù laø caùi "Ñaïo voâ Ñaïo"?
Roài cuõng nhaân hình aûnh "caùi baùnh" noùi treân maø ta hieåu ñöôïc taïi sao trong kinh saùch thöôøng noùi "Nieäm danh hieäu moät vò Phaät maø loøng phaûi nghó tôùi chö Phaät ôû khaép möôøi phöông" ñoù coù phaûi chaêng (?) vì taát caû chö Phaät ôû möôøi phöông ñeàu coù cuøng chung moät Theå taùnh, ñoù laø caùi "Theå taùnh chaân khoâng" vaø ñoù cuõng laø caùch taïo nghi tình khi tham cöùu "Coâng aùn" chöõ "voâ" cuûa Thieàn Sö Trieäu Chaâu? Thieát tha mong chôø söï chæ giaùo cuûa caùc baäc cao minh laém vaäy!_______
** Xin ghi chuù theâm ôû ñaây: ÔÛ treân coù goïi laø "Ñöùc Phaät", laø "Ngaøi" nhöng thaät ra chöõ "Phaät" laø teân goïi cuûa moät caùi "Taùnh", töùc laø "Phaät taùnh" cho neân khoâng coù hình töôùng nhöng ngöôøi ta vì thoùi quen heã noùi tôùi "Phaät" thì ngöôøi ta lieân töôûng ngay ñeán hình aûnh cuûa moät vò Thaùi Töû ñaõ thaønh Phaät: Thaùi töû Só Ñaït Ta.