TÒNH ÑOÄ THAÄP NGHI
Ñôøi Tuøy, Thieân Thai Trí Giaû ñaïi sö soaïn
THÍCH THIEÀN TAÂM dòch
I
— Hoœi: Chö Phaät Boà taùt laáy Ñaïi bi laøm söï nghieäp. Vaäy ngöôøi ñaõ phaùt taâm Boà ñeà, neáu muoán cöùu ñoä chuùng sanh, chæ neân nguyeän sanh trong ba coõi, ôœ nôi ñôøi nguõ tröôïc, vaøo ba ñöôøng aùc ñeå cöùu khoå cho höõu tình. Taïi sao chuùng ta ñaõ hoïc theo Phaät, laïi muoán xa rôøi chuùng sanh, töï soáng rieâng moät cuoäc ñôøi yeân oån? Ñoù coù phaœi laø thieáu loøng töø bi, chuyeân lo töï lôïi vaø traùi vôùi ñaïo Boà ñeà chaêng?
— Ñaùp: Boà taùt coù hai haïng:
1/ Baäc tu Boà taùt ñaïo ñaõ laâu, chöùng ñöôïc Voâ sanh phaùp nhaãn. Vôùi nhöõng vò naày, ñem lôøi ñoù traùch thì ñuùng.
2/ Coøn vôùi baäc chöa chöùng Voâ sanh vaø haøng phaøm phu môùi phaùt taâm Boà taùt. Nhöõng vò sau naày caàn phaœi thöôøng khoâng rôøi Phaät, môùi thaønh töïu ñöôïc nhaãn löïc vaø coù theå ôœ trong ba coõi, vaøo nôi ñôøi aùc ñeå cöùu ñoä chuùng sanh. Cho neân luaän Trí Ñoä noùi: "Haïng phaøm phu coøn ñuœ moïi söï raøng buoäc, duø coù loøng ñaïi bi, muoán sanh trong ñôøi aùc ñeå cöùu chuùng höõu tình khoå naõo, ñoù laø ñieàu khoâng hôïp lyù. Taïi sao theá? — Vì trong coõi ñôøi aùc tröôïc, nghieäp phieàn naõo quaù maïnh, trong khi mình chöa ñuœ nhaãn löïc, taát taâm seõ tuøy caœnh maø chuyeån, roài bò saéc, thanh, danh, lôïi troùi buoäc, sanh ra ñuœ nghieäp tham, saân, si. Chöøng ñoù töï cöùu ñaõ khoâng noåi, noùi chi ñeán vieäc cöùu chuùng sanh? Giaœ söœ ñöôïc sanh trong coõi ngöôøi thì caœnh xaáu aùc, keœ taø ngoaïi daãy ñaày, ngöôøi chaùnh chôn khoù gaëp, cho neân Phaät phaùp khoâng deã gì nghe, Thaùnh ñaïo khoâng deã gì chöùng.
Neáu ngöôøi nhôø boá thí, trì giôùi, tu phöôùc ñöôïc laøm baäc quyeàn quyù, maáy ai khoâng meâ ñaém caœnh giaøu sang, buoâng lung trong tröôøng duïc laïc?
Luùc ñoù duø coù baäc Thieän tri thöùc khuyeân baœo, hoï cuõng khoâng chòu tin laøm theo, laïi vì muoán thoœa maõn loøng tham duïc cuœa mình, nöông quyeàn theá saün coù, gaây ra nhieàu toäi nghieäp. Ñeán khi cheát, bò ñoïa vaøo tam ñoà traœi qua voâ löôïng kieáp, khi khoœi tam ñoà, ñöôïc laøm ngöôøi, phaœi thoï thaân baàn tieän; neáu khoâng gaëp Thieän tri thöùc laïi meâ laàm gaây toäi aùc, roài bò ñoïa nöõa. Töø tröôùc ñeán nay chuùng sanh luaân hoài ñeàu ôœ trong tình traïng aáy. Ñaây goïi laø Nan haønh ñaïo vaäy.
Kinh Duy Ma cuõng noùi: "Chính bònh cuœa mình coøn khoâng töï cöùu, ñaâu coù theå cöùu cho keœ khaùc ñöôïc."
Luaän Trí Ñoä cuõng noùi: "Ví nhö hai ngöôøi ñeàu coù thaân nhaân bò nöôùc cuoán; moät ngöôøi taùnh gaáp nhaœy ngay xuoáng nöôùc ñeå cöùu vôùt, nhöng vì thieáu phöông tieän neân caœ hai ñeàu bò ñaém chìm. Moät ngöôøi saùng tænh hôn voäi laáy thuyeàn bôi ra cöùu vôùt, neân caœ hai ñeàu khoâng bò naïn. Baäc Boà taùt môùi phaùt taâm vì chöa ñuœ nhaãn löïc neân khoâng theå cöùu chuùng sanh, cuõng nhö ngöôøi tröôùc. Nhöõng vò Boà taùt thöôøng gaàn guõi Phaät chöùng ñöôïc Voâ sanh nhaãn, môùi coù theå nhaäp theá vaø cöùu ñoä voâ löôïng chuùng sanh, cuõng nhö ngöôøi sau. Nhö treœ thô khoâng neân rôøi meï, neáu rôøi meï thì hoaëc rôi vaøo haàm gieáng, teù xuoáng soâng ñaàm, hoaëc ñoùi khaùt maø cheát. Laïi nhö chim non chöa ñuœ loâng caùnh, chæ coù theå nhaœy chuyeàn theo caønh caây; ñôïi chöøng naøo loâng caùnh ñaày ñuœ, môùi coù theå bay xa, thong thaœ voâ ngaïi. Phaøm phu khoâng nhaãn löïc chæ neân chuyeân nieäm Phaät A Di Ñaø cho ñöôïc nhaát taâm, ñôïi khi tònh nghieäp thaønh töïu, luùc laâm chung seõ ñöôïc Phaät tieáp daãn vaõng sanh, quyeát ñònh khoâng nghi. Khi thaáy ñöùc A Di Ñaø vaø chöùng quaœ Voâ sanh roài, chöøng aáy seõ côõi thuyeàn Phaùp nhaãn vaøo bieån luaân hoài cöùu vôùt chuùng sanh, maëc yù laøm voâ bieân Phaät söï.
Cho neân baäc bi taâm haønh giaœ, nhö muoán giaùo hoùa nôi ñòa nguïc, vaøo bieån traàm luaân, neân chuù yù nhaân duyeân caàu sanh Tònh ñoä. Ñieàu naøy Thaäp Truù Tyø Baø Sa Luaän goïi laø Dò haønh ñaïo.
II
— Hoœi: Theå cuœa phaùp laø khoâng, xöa nay vaãn voâ sanh vaø bình ñaúng vaéng laëng. Neáu boœ Sa Baø caàu veà Cöïc Laïc, haù chaúng traùi lyù ö? Laïi trong kinh noùi: "Muoán caàu Tònh ñoä, tröôùc phaœi tònh taâm mình; taâm mình thanh tònh, coõi Phaät môùi thanh tònh". Do ñoù, ngöôøi caàu sanh Tònh ñoä hoùa ra traùi vôùi lyù naày?
— Ñaùp: Vaán ñeà aáy coù hai nghóa. Xin phaân laøm toång ñaùp vaø bieät ñaùp.
Veà phaàn toång ñaùp, neáu cho raèng caàu veà Tònh ñoä töùc laø boœ ñaây tìm kia, khoâng hôïp vôùi lyù bình ñaúng nhö nhö. Coøn chaáp Sa Baø, khoâng caàu veà Cöïc Laïc haù laïi khoâng bò loãi boœ kia chaáp ñaây sao? Neáu baœo: "Toâi khoâng caàu kia cuõng khoâng chaáp ñaây" thì laïi maéc loãi ñoaïn dieät. Cho neân kinh Kim Cang Baùt Nhaõ noùi: "Tu Boà Ñeà! OÂng ñöøng nghó raèng: Noùi phaùt taâm Voâ thöôïng boà ñeà laø ñoaïn dieät heát töôùng cuœa caùc phaùp. Taïi sao theá? Vì phaùt taâm Voâ thöôïng boà ñeà, ñoái vôùi caùc phaùp khoâng noùi töôùng ñoaïn dieät".
Veà phaàn bieät ñaùp, nhö oâng ñaõ gaïn veà lyù Voâ sanh vaø taâm tònh toâi xin giaœi thích. Voâ sanh cuõng chính laø lyù baát sanh baát dieät. Baát sanh laø caùc phaùp giaœ hôïp cuœa sanh duyeân khoâng töï taùnh, neân khoâng thaät coù sanh theå vaø thôøi gian sanh. Xeùt ra khoâng phaœi thaät töø ñaâu maø ñeán, neân goïi laø Baát sanh. Baát dieät laø khi caùc phaùp hoaïi dieät cuõng khoâng töï taùnh, noù khoâng baœo raèng mình hoaïi dieät. Vì noù khoâng thaät coù choã ñi veà neân goïi laø baát dieät. Cho neân lyù Voâ sanh hay Baát sanh dieät khoâng phaœi ngoaøi caùc phaùp sanh dieät maø coù. Vì theá chaúng phaœi khoâng caàu sanh Tònh ñoä maø goïi laø Voâ sanh. Trung quaùn Luaän noùi:
Caùc phaùp nhaân duyeân sanh,
Ta noùi chính laø khoâng,
Ñoù goïi laø giaœ danh,
Cuõng laø nghóa trung ñaïo."
Laïi noùi:
"Caùc phaùp khoâng töï sanh,
Khoâng töø caùi khaùc sanh,
Khoâng phaœi coïng sanh,
Cuõng khoâng phaœi voâ nhaân,
Neân goïi laø voâ sanh".
Kinh Duy Ma noùi:
"Tuy bieát caùc coõi Phaät,
Cuøng höõu tình ñeàu khoâng,
Song thöôøng tu Tònh ñoä,
Ñeå giaùo hoùa quaàn sanh".
Laïi noùi: "Ví nhö coù ngöôøi taïo laäp cung thaát, neáu caát ôœ choã ñaát troáng thì tuøy yù khoâng ngaïi; neáu muoán xaây giöõa hö khoâng, taát khoâng theå thaønh. Chö Phaät thuyeát phaùp thöôøng nöông theo Nhò ñeá, khoâng phaœi hoaïi giaœ danh maø noùi thaät töôùng cuœa caùc phaùp". Cho neân ngöôøi trí tuy chuyeân caàn caàu sanh Tònh ñoä, nhöng roõ sanh theå khoâng thaät coù. Ñaây môùi laø chaân voâ sanh vaø cuõng laø nghóa taâm tònh coõi Phaät thanh tònh. Traùi laïi, keœ ngu bò caùi sanh raøng buoäc, nghe sanh lieàn nghó laø sanh, nghe noùi voâ sanh laïi chaáp laø khoâng coù sanh veà nôi naøo caœ, ñaâu bieát raèng sanh chính laø voâ sanh, voâ sanh haù laïi ngaïi vì sanh? Vì khoâng hieåu leõ aáy, hoï sanh loøng tranh chaáp thò phi, khinh cheâ ngöôøi caàu sanh Tònh ñoä, thaät raát sai laàm! Ñaây chính laø keœ toäi nhôn baùng Phaùp, haïng taø kieán ngoaïi ñaïo vaäy.
III
— Hoœi: Taát caœ coõi Tònh ñoä cuœa chö Phaät ôœ möôøi phöông coâng ñöùc ñeàu bình ñaúng, phaùp taùnh cuõng nhö vaäy. Ngöôøi tu neân nhôù nghó khaép taát caœ coâng ñöùc cuœa chö Phaät, caàu veà caùc coõi tònh ôœ möôøi phöông môùi phaœi, sao nay laïi rieâng caàu sanh veà Tònh ñoä cuœa moät ñöùc Phaät? Nhö theá coù traùi vôùi lyù bình ñaúng caàu sanh khoâng?
— Ñaùp: Taát caœ coõi tònh cuœa chö Phaät, thaät ra ñeàu bình ñaúng. Nhöng vì chuùng sanh ôœ coõi naøy phaàn nhieàu laø keœ ñoän caên, tröôïc loaïn; neáu khoâng buoäc taâm chuyeân vaøo moät caœnh, thì tam muoäi khoù thaønh. Chuyeân nieäm Phaät A Di Ñaø töùc laø Nhaát töôùng tam muoäi, vì taâm chuyeân nhaát, neân ñöôïc sanh veà coõi kia. Nhö trong kinh Tuøy Nguyeän Vaõng Sanh, Phoå Quaœng Boà taùt hoœi Phaät: "Baïch ñöùc Theá Toân! Möôøi phöông ñeàu coù tònh ñoä, taïi sao Theá Toân laïi rieâng khen ngôïi coõi Taây phöông Cöïc Laïc vaø khuyeân chuùng sanh neân chuyeân nieäm Phaät A Di Ñaø ñeå caàu veà coõi aáy?". Phaät baœo ngaøi Phoå Quaœng: "Chuùng sanh ôœ coõi Dieâm phuø ñeà phaàn nhieàu taâm tröôïc loaïn, vì theá ta chæ taùn thaùn moät Tònh ñoä ôœ Taây phöông, khieán caùc höõu tình chuyeân taâm vaøo moät caœnh, ñeå cho söï vaõng sanh ñöôïc deã thaønh töïu. Neáu nhôù nieäm taát caœ chö Phaät, thì vì nieäm caœnh quaù roäng, neân taâm meânh mang taùn laïc, tam muoäi khoù thaønh, khoâng ñöôïc vaõng sanh. Laïi söï caàu coâng ñöùc cuœa moät vò Phaät cuøng caàu coâng ñöùc cuœa taát caœ chö Phaät khoâng khaùc nhau, vì chö Phaät ñoàng moät phaùp taùnh. Cho neân nieäm Phaät A Di Ñaø, töùc laø nieäm taát caœ Phaät, sanh Taây phöông Tònh ñoä, töùc laø sanh taát caœ tònh ñoä. Vì theá kinh Hoa Nghieâm noùi:
"Thaân taát caœ chö Phaät
Laø thaân moät ñöùc Phaät.
Moät taâm moät trí hueä
Löïc, voâ uùy cuõng theá."
Laïi noùi:
"Ví nhö traêng troøn saùng
In boùng khaép soâng hoà.
AŒnh töôïng tuy voâ cuøng
Maët traêng chæ laø moät.
Nhö ñaáng Voâ ngaïi trí
Thaønh baäc Ñaúng Chaùnh Giaùc
ÖÙng hieän taát caœ coõi
Thaân Phaät khoâng coù hai".
Toùm laïi, ngöôøi coù trí hueä nöông nôi thí duï treân seõ hieåu ñöôïc lyù moät töùc taát caœ, taát caœ laø moät. Khi hieåu ñöôïc lyù naày, thì nieäm moät ñöùc Phaät, chính laø nieäm taát caœ chö Phaät vaäy.
IV
— Hoœi: Möôøi phöông ñeàu coù chö Phaät vaø tònh ñoä. Neáu vì leõ chuùng sanh ôœ coõi naày taâm taùnh tröôïc loaïn, nieäm nhieàu vò Phaät e tam muoäi khoù thaønh; taïi sao ngöôøi tu khoâng tuøy yù nieäm moät ñöùc Phaät, tuøy nguyeän caàu sanh veà moät tònh ñoä naøo khaùc, haø taát phaœi rieâng nieäm ñöùc A Di Ñaø caàu sanh veà Cöïc Laïc ö?
— Ñaùp: Phaøm phu voâ trí phaœi theo lôøi Phaät daïy, chaúng neân töï chuyeân, vì theá xöa nay nhöõng ngöôøi tu tònh ñoä ñeàu chuyeân nieäm Phaät A Di Ñaø. Theo lôøi Phaät daïy laø theá naøo? — Ñöùc Thích Ca Theá Toân moät ñôøi thuyeát phaùp, haèng khuyeân chuùng sanh nieäm Phaät A Di Ñaø caàu sanh veà theá giôùi Cöïc Laïc. Nhö trong caùc kinh Voâ Löôïng Thoï, Quaùn Voâ Löôïng Thoï, Phaät Thuyeát A Di Ñaø, Phaùp Hoa, Hoa Nghieâm... coù ñeán maáy möôi boä, Phaät ñeàu aân caàn khuyeân sanh veà Taây phöông. Chaúng nhöõng rieâng caùc kinh, maø trong caùc luaän, chö Boà taùt, Toå sö ñeàu baœo neân caàu sanh veà Cöïc Laïc.
Laïi nöõa, ñöùc Phaät A Di Ñaø coù 48 ñieàu ñaïi bi nguyeän löïc ñeå tieáp ñoä chuùng sanh. Kinh Quaùn Voâ Löôïng Thoï noùi: "Phaät A Di Ñaø coù 84.000 töôùng, moãi töôùng coù 84.000 veœ ñeïp tuøy hình, moãi veœ ñeïp phoùng ra 84.000 tia saùng soi khaép phaùp giôùi nhieáp laáy chuùng sanh nieäm Phaät khoâng rôøi boœ. Neáu coù chuùng sanh naøo nieäm danh hieäu Ngaøi, thì cô caœm töông öng, quyeát ñònh seõ ñöôïc vaõng sanh". Caùc Kinh: Phaät Thuyeát A Di Ñaø, Voâ Löôïng Thoï, Coå AÂm Vöông Ñaø La Ni ñeàu noùi: — Khi ñöùc Thích Ca thuyeát kinh, haèng haø sa chö Phaät ôœ khaép möôøi phöông ñeàu hieän töôùng löôõi roäng daøi che khaép coõi ñaïi thieân ñeå chöùng thaät raèng neáu chuùng sanh naøo nieäm Phaät A Di Ñaø, taát seõ nöông nhôø ñaïi bi nguyeän löïc cuœa Ngaøi, quyeát ñònh ñöôïc sanh veà theá giôùi Cöïc Laïc.
Neân bieát Phaät A Di Ñaø ñoái vôùi coõi naày coù nhaân duyeân lôùn. Nhö kinh Voâ Löôïng Thoï noùi: "Trong thôøi maït phaùp khi caùc kinh khaùc ñaõ dieät heát, chæ coøn kinh naøy löu laïi ôœ ñôøi theâm 100 naêm nöõa ñeå tieáp ñoä loaøi höõu tình vaõng sanh veà coõi kia." Ñaây laø ñieåm chöùng minh Phaät A Di Ñaø ñoái vôùi chuùng sanh ôœ coõi tröôïc naày coù ñaïi nhaân duyeân.
Veà caùc tònh ñoä khaùc, tuy moät hai boä kinh coù löôïc khuyeân vaõng sanh, song chaúng baèng coõi Cöïc Laïc laø tieâu ñieåm maø caùc kinh luaän ñeàu aân caàn khuyeán höôùng.
V
— Hoœi: Haøng cuï phöôïc (moïi thöù troùi buoäc) phaøm phu nghieäp aùc saâu daøy, ñaày ñuœ taát caœ phieàn naõo, duø coù chuùt ít coâng ñöùc tu haønh, hoaëc chöôùng vaãn chöa vôi ñöôïc trong muoân moät. Coõi Cöïc Laïc raát thanh tònh trang nghieâm, coøn sieâu vieät hôn tam giôùi, theá thì haïng phaøm phu aáy laøm sao ñöôïc vaõng sanh?
— Ñaùp: Coù hai duyeân: töï löïc vaø tha löïc. Veà töï löïc haøng cuï phöôïc phaøm phu ôœ theá giôùi naøy tuy coù ñoâi chuùt tu haønh, thaät ra chöa coù theå sanh veà tònh ñoä vaø xöùng ñaùng ñöôïc ôœ tònh ñoä. Kinh Anh Laïc noùi: "Töø ñòa vò cuï phöôïc phaøm phu chöa bieát Tam baœo vaø nhaân quaœ thieän aùc, tröôùc tieân môùi phaùt taâm boà ñeà phaœi laáy tín laøm goác, ñeán khi vaøo ñaïo Phaät laïi laáy giôùi laøm neàn taœng. Haïng phaøm phu naày khi môùi thoï giôùi Boà taùt, neáu moãi ñôøi cöù tieáp tuïc giöõ giôùi nhö theá khoâng cho khuyeát phaïm, traœi qua ba kieáp môùi ñeán ñòa vò Sô phaùt taâm truù. Laïi cöù nhö theá maø tu thaäp tín, thaäp ba la maät cuøng voâ löôïng haïnh nguyeän, noái nhau khoâng giaùn ñoaïn, maõn moät vaïn kieáp, môùi ñeán ngoâi ñeä luïc Chaùnh taâm truù. Khi tieán leân ñeä thaát Baát thoaùi truù töùc laø ñaõ vaøo Chuœng taùnh vò, nhöng ñòa vò naày cuõng chöa ñöôïc sanh veà tònh ñoä. Ñaây laø y cöù veà töï löïc maø noùi.
Veà tha löïc, neáu keœ naøo tin nôi nguyeän löïc ñaïi bi nhieáp laáy chuùng sanh nieäm Phaät cuœa ñöùc A Di Ñaø, roài phaùt loøng boà ñeà tu moân nieäm Phaät tam muoäi, chaùn thaân höõu laäu trong ba coõi, thaät haønh boá thí, trì giôùi cuøng caùc phöôùc nghieäp, moãi haïnh ñeàu hoài höôùng nguyeän sanh Taây phöông thì cô caœm hôïp nhau, nöông nhôø Phaät löïc lieàn ñöôïc vaõng sanh. Cho neân Thaäp Truù Tyø Baø Sa Luaän noùi: "Coù hai loái tu: Nan haønh ñaïo vaø Dò haønh ñaïo.
Nan haønh ñaïo laø chuùng sanh ôœ coõi nguõ tröôïc traœi qua voâ löôïng ñôøi chö Phaät, caàu ngoâi A beä baït trí, thaät raát khoù ñöôïc. Noãi khoù naày nhieàu voâ soá, noùi khoâng theå xieát. Nay chæ keå sô löôïc naêm ñieàu:
1) Ngoaïi ñaïo daãy ñaày, laøm loaïn Boà taùt phaùp.
2) Bò ngöôøi aùc, keœ voâ laïi phaù hö thaéng ñöùc cuœa mình.
3) Deã bò phöôùc baùo laøm ñieân ñaœo, coù theå khieán hoaïi maát phaïm haïnh.
4) Deã bò laïc vaøo loái töï lôïi cuœa Thanh vaên, laøm chöôùng ngaïi loøng ñaïi töø.
5) Bôœi duy coù töï löïc khoâng tha löïc hoä trì, neân söï tu haønh raát khoù khaên; ví nhö ngöôøi queø yeáu ñi boä moät mình tuy raát khoù nhoïc, song moät ngaøy chaúng qua chæ ñöôïc vaøi daëm.
Dò haønh ñaïo laø chuùng sanh ôœ coõi naày neáu tin lôøi Phaät, tu moân Nieäm Phaät, nguyeän veà Tònh ñoä, taát seõ nhôø nguyeän löïc cuœa Phaät nhieáp trì, quyeát ñònh ñöôïc vaõng sanh khoâng coøn nghi. Ví nhö ngöôøi nöông nhôø söùc thuyeàn xuoâi theo doøng nöôùc, tuy ñöôøng xa ngaøn daëm cuõng ñeán nôi khoâng maáy choác. Laïi ví nhö ngöôøi taàm thöôøng nöông theo luaân baœo cuœa Thaùnh Vöông, trong moät ngaøy ñeâm coù theå du haønh khaép boán chaâu thieân haï; ñaây khoâng phaœi do söùc mình, maø chính laø nhôø theá löïc cuœa Chuyeån Luaân Vöông.
Cuõng coù keœ suy theo lyù maø cho raèng: haïng phaøm phu höõu laäu khoâng theå sanh veà tònh ñoä vaø khoâng theå thaáy thaân Phaät. Nhöng, coâng ñöùc nieäm Phaät thuoäc veà voâ laäu thieän caên, haïng höõu laäu phaøm phu do phaùt taâm boà ñeà caàu sanh tònh ñoä vaø thöôøng nieäm Phaät, neân coù theå phuïc dieät phieàn naõo, ñöôïc vaõng sanh, vaø tuøy phaàn thaáy thoâ töôùng cuœa Phaät. Coøn baäc Boà taùt thì coá nhieân ñöôïc vaõng sanh, laïi thaáy töôùng vi dieäu cuœa Phaät, ñieàu aáy khoâng coøn nghi ngôø chi nöõa. Cho neân kinh Hoa Nghieâm noùi:
"Taát caœ caùc coõi Phaät,
Ñeàu bình ñaúng nghieâm tònh.
Chuùng sanh haïnh nghieäp khaùc,
Choã thaáy chaúng ñoàng nhau."
Ñaây laø chæ cho yù nghóa treân vaäy.
VI
— Hoœi: Haøng cuï phöôïc phaøm phu ñöôïc sanh veà coõi Cöïc Laïc, giaœ söœ phieàn naõo aùc kieán thöôøng noåi leân, thì laøm sao ñöôïc goïi laø: "vöôït hôn ba coõi, leân ngoâi baát thoaùi"?
— Ñaùp: Ngöôøi ñöôïc sanh veà Taây phöông, duø laø haøng cuï phöôïc phaøm phu, cuõng khoâng khi naøo khôœi phieàn naõo aùc kieán vaø dó nhieân ñöôïc leân ngoâi baát thoaùi; bôœi coù naêm nhaân duyeân:
1) Do nguyeän löïc ñaïi bi cuœa Phaät nhieáp trì.
2) AÙnh saùng cuœa Phaät thöôøng soi ñeán thaân, neân loøng boà ñeà cuœa chö thieän nhôn luoân luoân taêng tieán.
3) Chim, nöôùc, röøng, caây, gioù, aâm nhaïc thöôøng phaùt ra tieáng phaùp: khoå, khoâng, voâ thöôøng, voâ ngaõ; haønh giaœ nghe roài sanh loøng nieäm Phaät, nieäm Phaùp, nieäm Taêng.
4) Chuùng sanh ñöôïc sanh veà Cöïc laïc, thì baïn laønh toaøn laø baäc Boà taùt thöôïng thieän, tuyeät dieät taát caœ chöôùng naïn, aùc duyeân, laïi khoâng ngoaïi ñaïo taø ma, neân taâm thöôøng an tònh.
5) Ñaõ ñöôïc sanh veà coõi aáy thì thoï maïng voâ cuøng ñoàng vôùi Phaät vaø Boà taùt, an nhieân tu taäp traœi qua voâ bieân A taêng kyø kieáp. Do naêm nhaân duyeân treân neân chuùng sanh sanh veà Cöïc Laïc taát ñöôïc baát thoaùi chuyeån vaø khoâng khi naøo khôœi phieàn naõo aùc kieán. Coøn chuùng höõu tình ôœ coõi aùc tröôïc naày, thoï maïng ngaén nguœi, aùc duyeân chöôùng naïn daãy ñaày, neân raát khoù ñöôïc baát thoaùi chuyeån, lyù aáy ñaõ hieån nhieân, khoâng coøn chi phaœi nghi ngôø.
VII
— Hoœi: Di Laëc Boà taùt laø baäc nhöùt sanh boå xöù, hieän ôœ cung trôøi Ñaâu Suaát; Ngaøi seõ keá vò ñöùc Thích Ca maø thaønh Phaät trong töông lai. Thieát töôœng chuùng ta neân tu thöôïng phaåm thaäp thieän caàu sanh veà nôi ñoù ñeå ñöôïc dieän kieán Ngaøi. Ñôïi ñeán khi Boà taùt giaùng theá thaønh Phaät, ta cuõng theo Ngaøi maø haï sanh, trong ba hoäi Long Hoa taát seõ ñöôïc chöùng thaùnh quaœ. Theá thì caàn chi phaœi caàu sanh veà Taây phöông tònh ñoä?
— Ñaùp: Caàu veà Ñaâu Suaát cuõng coù theå goïi laø nghe ñaïo, thaáy Phaät, gaàn gioáng nhö caàu veà Taây phöông. Nhöng neáu xeùt kyõ laïi trong aáy coù söï hôn keùm raát xa. Xin keå ra hai vieäc ñeå luaän:
1) Duø chuùng ta coù tu thaäp thieän, chöa chaéc ñaõ ñöôïc sanh veà Ñaâu Suaát. Vì kinh Di Laëc Thöôïng Sanh noùi: "Haønh giaœ phaœi tu caùc moân tam muoäi ñi saâu vaøo chaùnh ñònh, môùi ñöôïc sanh leân Noäi vieän thieân cung". Xeùt qua phöông dieän aáy, ta thaáy Di Laëc Boà taùt khoâng coù phöông tieän tieáp daãn, ñaâu baèng söùc baœn nguyeän cuøng söùc quang minh cuœa ñöùc A Di ñaø coù naêng löïc nhieáp thuœ vaø teá ñoä nhöõng chuùng sanh nieäm Phaät. Laïi khi ñöùc Thích Ca noùi veà nghóa phöông tieän tieáp daãn trong cöœu phaåm giaùo moân, Ngaøi ñaõ aân caàn khuyeân chuùng sanh neân veà Cöïc Laïc. Phöông tieän naày raát giaœn dò, haønh giaœ chæ caàn nieäm Phaät A Di Ñaø, cô caœm hôïp nhau, lieàn ñöôïc vaõng sanh. Nhö vieäc chieâu moä ngöôøi ôœ theá gian, neáu keœ naøo muoán gia nhaäp, cô hoäi hôïp nhau, lieàn thaønh söï.
2) Ñaâu Suaát Thieân Cung duø sao cuõng ôœ trong Duïc giôùi, neân keœ thoaùi vò raát nhieàu. Nôi aáy chim, nöôùc, röøng caây, gioù, aâm nhaïc khoâng phaùt ra tieáng phaùp, coù theå khieán chuùng sanh phuïc dieät phieàn naõo, nhôù nghó Tam baœo, phaùt loøng Boà ñeà. Traùi laïi, coøn coù nöõ nhôn gaây taêng thöôïng duyeân cho taâm tröôùc nhieãm nguõ duïc cuœa haønh giaœ. Hôn theá, veœ xinh ñeïp cuœa caùc thieân nöõ aáy laïi vi dieäu tuyeät vôøi, laøm cho chö thieân ñaém meâ, ít coù vò naøo traùnh khoœi. Sao baèng coõi Cöïc Laïc caây, chim tuyeân dieäu phaùp, gioù, nhaïc dieãn Boà ñeà, chuùng sanh nghe roài phieàn naõo tieâu tan, ñaïo taâm taêng tieán? Coõi tònh ñoä cuœa Phaät A Di Ñaø, khoâng coù ngöôøi nöõ vaø keœ phaùt taâm nhò thöøa, chæ thuaàn laø nhöõng phaùp löõ ñaïi thöøa thanh tònh, phieàn naõo aùc nghieäp khoâng theå phaùt khôœi; nhö theá laøm sao haønh giaœ khoâng mau chöùng quaœ vò voâ sanh? Chæ so saùnh qua vaøi ñieàu maø söï hôn keùm ñaõ hieån nhieân, coøn chi phaœi nghi ngôø do döï?
Vaœ laïi, söï gaëp Phaät Di Laëc, ñöôïc chöùng thaùnh quaœ, cuõng vò taát! Nhö khi ñöùc Thích Ca coøn taïi theá coù bieát bao nhieâu chuùng sanh thaáy Phaät, maø vaãn khoâng ñöôïc chöùng thaùnh quaœ? Luùc ñöùc Di Laëc ra ñôøi cuõng vaäy, coù voâ soá chuùng sanh thaáy Phaät, nghe phaùp, song khoâng chaéc ñöôïc chöùng thaùnh quaœ. Rieâng veà Tònh ñoä cuœa Phaät A Di Ñaø, chæ ñöôïc sanh veà, quyeát seõ chöùng voâ sanh phaùp nhaãn, khoâng moät keœ naøo thoaùi ñoïa trôœ laïi tam giôùi, bò nghieäp sanh töœ buoäc raøng.
Laïi nghe Taây Vöùc Truyeän noùi: — Coù ba vò Boà taùt laø Voâ Tröôùc, Theá Thaân, Sö Töœ Giaùc thaâm tu thieàn ñònh, quyeát chí ñoàng sanh veà Ñaâu Suaát. Ba vò ñoù cuøng öôùc heïn, neáu ai sanh leân Noäi vieän ñöôïc thaáy ñöùc Di Laëc tröôùc, phaœi trôœ veà baùo tin cho huynh ñeä bieát. Ngaøi Sö Töœ Giaùc quy tòch tröôùc, traœi qua thôøi gian khaù laâu, khoâng trôœ laïi baùo tin. Keá ñoù Ngaøi Theá Thaân voâ thöôøng; khi laâm chung, Voâ Tröôùc Boà Taùt daën raèng: "Sau khi em baùi kieán ñöùc Di Laëc, phaœi trôœ xuoáng cho anh bieát ngay". Theá Thaân Boà Taùt tòch, ba naêm sau môùi trôœ laïi baùo tin. Ngaøi Voâ Tröôùc hoœi: "Taïi sao em thoâng baùo treã nhö theá?" Theá Thaân ñaùp: "Sau khi leã kieán ñöùc Di Laëc, vöøa nghe Ngaøi thuyeát phaùp chæ daïy xong, em cung kính ñi vi nhieãu ba voøng roài trôœ xuoáng ñaây baùo tin lieàn. Vì moät ngaøy moät ñeâm ôœ Ñaâu Suaát baèng 400 naêm nôi haï giôùi, neân môùi treã ñeán ba naêm". Voâ Tröôùc laïi hoœi: "Coøn Sö Töœ Giaùc hieän ôœ ñaâu?" Theá Thaân ñaùp: "Sö Töœ Giaùc bò laïc vaøo Ñaâu Suaát ngoaïi vieän, ñang say ñaém caœnh nguõ duïc, töø khi sanh leân ñeán nay, chöa ñöôïc thaáy ñöùc Di Laëc".
Xem theá thì bieát caùc baäc tieåu Boà taùt sanh veà Ñaâu Suaát coøn bò meâ laïc, huoáng nöõa laø phaøm phu. Cho neân ngöôøi tu muoán chaéc chaén ñöôïc baát thoaùi chuyeån, neân caàu veà Cöïc Laïc, chôù nguyeän sanh leân Ñaâu Suaát.
VIII
— Hoœi: Chuùng sanh töø voâ thæ ñeán giôø taïo voâ löôïng toäi; ñôøi nay, luùc beù ñeán giaø, do khoâng gaëp thieän tri thöùc, laïi gaây theâm nhieàu nghieäp aùc. Nhö theá laøm sao laïi baœo: "Khi laâm chung möôøi nieäm thaønh töïu lieàn ñöôïc vaõng sanh"? Vaø caùi lyù "vöôït qua keát nghieäp ba coõi" laøm sao giaœi thích cho thoâng?
— Ñaùp: Nhöõng nghieäp chuœng laønh döõ cuœa chuùng sanh töø kieáp voâ thæ ñeán nay, hoaëc ít hoaëc nhieàu, hoaëc yeáu hoaëc maïnh thaät ra khoù bieát. Nhöng neáu ngöôøi naøo khi laâm chung gaëp thieän tri thöùc vaø thaønh töïu möôøi nieäm, taát keœ aáy ñaõ coù tuùc thieän nghieäp. Neáu chaúng theá thì thieän tri thöùc coøn khoâng ñöôïc gaëp, huoáng chi laø thaønh töïu möôøi nieäm? Neáu cho raèng aùc nghieäp töø voâ thæ laø naëng, möôøi nieäm khi laâm chung laø nheï; toâi xin ñem ba ñaïo lyù ñeå giaœi thích söï vaõng sanh aáy khoâng thuoäc veà tröôøng hôïp khinh troïng, khoâng phaœi taïi coâng haïnh nhieàu ít, thôøi gian laâu hay mau. Ba ñaïo lyù aáy laø do: taâm, duyeân vaø quyeát ñònh.
Do taâm, laø loaøi höõu tình khi taïo toäi ñeàu töø nôi voïng nieäm ñieân ñaœo maø sanh, coøn luùc nieäm Phaät laïi töø nôi nghe danh hieäu coâng ñöùc chaân thaät cuœa Phaät A Di Ñaø maø khôœi; moät beân hö moät beân thaät ñaâu theå saùnh nhau! Ví nhö moät gian thaïch thaát ñoùng kín, ñeå toái muoân naêm, neáu ñöôïc ngöôøi môœ ra cho aùnh saùng maët trôøi soi vaøo, söï toái aáy lieàn maát; ñaâu phaœi vì do toái taêm ñaõ laâu maø khoâng ñöôïc saùng ö? Ngöôøi taïo ra toäi nhieàu kieáp, khi laâm chung thaønh töïu möôøi nieäm ñöôïc vaõng sanh cuõng laïi nhö vaäy.
Do duyeân, laø loaøi höõu tình khi taïo toäi ñeàu töø nôi voïng nieäm toái taêm ñieân ñaœo, duyeân theo caœnh giôùi hö huyeãn maø sanh; luùc nieäm Phaät laïi töø nôi nghe danh hieäu coâng ñöùc chaân thaät thanh tònh cuœa Phaät Di Ñaø duyeân theo Boà ñeà taâm maø khôœi. Nhö theá, moät beân chaân moät beân nguïy, ñaâu theå saùnh nhau! Ví nhö coù ngöôøi bò truùng teân ñoäc, teân ghim saâu, söùc ñoäc maïnh, xöông thòt nhieãm troïng thöông, neáu nghe ñöôïc tieáng troáng thaàn döôïc, thì teân töï baén ra, ñoäc tieâu tan heát; ñaâu phaœi vì do teân saâu ñoäc naëng maø khoâng ñöôïc an laønh ö? Ngöôøi taïo toäi nhieàu kieáp, khi laâm chung thaønh töïu möôøi nieäm maø ñöôïc vaõng sanh cuõng laïi nhö vaäy.
Do quyeát ñònh, laø loaøi höõu tình khi taïo toäi ñeàu töø nôi giaùn taâm hoaëc haäu taâm; luùc laâm chung nieäm Phaät laïi khoâng coù hai taâm ñoù, maø töø nôi moät nieäm maõnh lieät trì danh roài xaœ maïng, neân ñöôïc sieâu thoaùt. Ví nhö sôïi daây raát to, caœ ngaøn ngöôøi böùt khoâng ñöùt, neáu coù ñöùa beù caàm göôm Thaùi A maø cheùm, daây lieàn ñöùt ñoaïn. Laïi nhö ñoáng cuœi raát lôùn chöùa goùp töø caœ ngaøn naêm, neáu coù ngöôøi duøng moät ñoám löœa maø ñoát, cuœi lieàn chaùy heát. Vaø nhö coù ngöôøi troïn ñôøi tu möôøi nghieäp laønh, muoán ñöôïc sanh veà coõi trôøi, nhöng khi laâm chung keœ aáy khôœi moät nieäm taø kieán maïnh meõ, lieàn bò ñoïa vaøo A Tyø ñòa nguïc. Nghieäp aùc hö voïng, nhöng bôœi taâm nieäm quyeát lieät, coøn coù theå laán löôùt nghieäp laønh moät ñôøi, khieán cho chuùng sanh bò ñoïa vaøo aùc ñaïo; huoáng chi nieäm Phaät laø nghieäp laønh chaân thaät, coù ngöôøi khi laâm chung duøng taâm maõnh lôïi trì danh, laïi khoâng theå laán aùp caùc aùc nghieäp töø voâ thæ ö? Cho neân ngöôøi taïo toäi nhieàu kieáp, khi laâm chung duøng taâm maõnh lieät thaønh töïu möôøi nieäm maø khoâng ñöôïc vaõng sanh, quyeát khoâng coù lyù ñoù!
Kinh noùi: "Chí taâm nieäm moät caâu A Di Ñaø, seõ tieâu dieät ñöôïc toäi naëng nôi ñöôøng sanh töœ trong taùm möôi öùc kieáp". Sôœ dó coù söï kieän ñoù, vì haønh giaœ nieäm Phaät duøng taâm maõnh lôïi neân môùi phuïc dieät ñöôïc aùc nghieäp; neáu khi laâm chung duøng taâm aáy nieäm Phaät, quyeát ñònh seõ vaõng sanh, khoâng coøn nghi ngôø chi nöõa! Coå truyeàn phaùn ñònh möôøi nieäm khi laâm chung hoaøn toaøn thuoäc veà bieät thôøi yù (yù noùi tuùc nhaân). Lyù aáy khoâng ñuùng. Taïi sao theá? — Vì trong Nhieáp Luaän noùi: "Neáu chæ laø bieät thôøi, thì duy phaùt nguyeän, toaøn khoâng coù haïnh". Taïp Taäp Luaän noùi: "Neáu nguyeän vaõng sanh veà Cöïc Laïc lieàn ñöôïc vaõng sanh, neáu nghe danh hieäu Phaät Voâ Caáu lieàn chöùng ñöôïc quaœ Voâ thöôïng chaùnh giaùc, ñoù môùi laø bieät thôøi nhaân". Rieâng veà ngöôøi khi laâm chung thaønh töïu möôøi nieäm laø do duyeân laønh neân ñöôïc gaëp thieän tri thöùc daïy baœo, laïi cuõng do töï mình chí taâm thaät haønh phaùp nieäm Phaät, môùi coù keát quaœ; neáu chæ ñònh cho hoaøn toaøn thuoäc veà tuùc nhaân, thaät ñaõ sai laàm! Nguyeän caùc haønh giaœ nghó saâu lyù naày, töï sanh loøng kieân coá, ñöøng tin theo dò kieán maø laïc loái meâ.
IX
— Hoœi: Theá giôùi Cöïc Laïc caùch ñaây möôøi muoân öùc coõi Phaät, haïng phaøm phu yeáu keùm laøm sao coù theå ñi ñeán? Laïi, trong luaän Vaõng Sanh noùi: "Ngöôøi nöõ, keœ caên thieáu, Nhò thöøa chuœng khoâng sanh". Ñaõ coù lôøi aáy thì ngöôøi nöõ vaø keœ saùu caên khoâng toaøn veïn chaéc khoâng ñöôïc vaõng sanh?
— Ñaùp: Theá giôùi Cöïc Laïc caùch ñaây möôøi muoân öùc coõi Phaät laø ñoái vôùi taâm löôïng cuœa haïng nhuïc nhaõn phaøm phu ôœ trong neœo luaân hoài maø noùi vaäy thoâi; coøn vôùi chuùng sanh tònh nghieäp thaønh töïu, thì taâm ôœ trong ñònh khi laâm chung, chính laø taâm thoï sanh veà tònh ñoä, vöøa ñoäng nieäm lieàn ñöôïc vaõng sanh. Vì theá, trong Quaùn Kinh noùi: "Coõi nöôùc cuœa Phaät A Di Ñaø caùch ñaây khoâng xa!" Laïi nghieäp löïc khoâng theå nghó baøn, trong moät nieäm lieàn ñöôïc sanh veà coõi Phaät, khoâng caàn phaœi lo ñöôøng xa. Ví nhö ngöôøi naèm mô, thaân tuy ôœ nôi giöôøng, maø taâm ñi khaép caùc nôi xa laï nhö luùc coøn thöùc. Söï sanh veà tònh ñoä ñaïi ñeå cuõng nhö vaäy.
Coøn caâu: "Ngöôøi nöõ, keœ caên thieáu, Nhò thöøa chuœng khoâng sanh" laø yù noùi ngöôøi nöõ khi sanh veà Cöïc Laïc seõ chuyeån nöõ thaønh nam, keœ caên thieáu luùc veà ñoù caùc caên seõ ñaày ñuœ vaø taát caœ ñeàu ñöôïc ba möôi hai töôùng toát; chöù khoâng phaœi baœo ngöôøi nöõ cuøng keœ caên thieáu, khoâng ñöôïc vaõng sanh. Neáu quaœ nhö theá thì baø Vi Ñeà Hy vaø naêm traêm thò nöõ ñaâu ñöôïc Phaät thoï kyù cho sanh veà Cöïc Laïc? Theá neân, ngöôøi nöõ cuøng keœ ñui ñieác caâm ngoïng ôœ coõi naày, neáu nieäm Phaät A Di Ñaø, ñeàu seõ ñöôïc vaõng sanh. Ñeán nhö haøng nhò thöøa, neáu chòu höôùng veà ñaïi thöøa tín moân tònh ñoä, nguyeän veà Cöïc Laïc, nieäm Phaät A Di Ñaø, quyeát ñònh ñeàu ñöôïc vaõng sanh vaø khi ñaõ veà coõi aáy seõ khoâng coøn chaáp theo taâm löôïng heïp hoøi cuœa nhò thöøa nöõa. Trong kinh Voâ Löôïng Thoï, Phaùp Taïng tyœ khöu, tieàn thaân cuœa Phaät A Di Ñaø ñaõ phaùt nguyeän raèng: "Nhö toâi ñaéc quaœ Voâ Thöôïng giaùc, taát caœ ngöôøi nöõ trong möôøi phöông theá giôùi nhaøm chaùn thaân nöõ, xöng danh hieäu toâi, nguyeän kieáp sau khoâng coøn thoï nöõ thaân, quyeát ñeàu seõ ñöôïc toaïi yù. Neáu chaúng nhö theá, toâi theà khoâng thaønh Phaät". Ngöôøi nöõ chæ vì muoán chuyeån nöõ thaønh nam, nieäm Phaät A Di Ñaø, coøn ñöôïc toaïi nguyeän, huoáng chi nhöõng vò ñaõ sanh veà Cöïc laïc? Cho ñeán keœ caên thieáu cuõng theá.
Toùm laïi, hai caâu treân ñaïi yù chæ luaän ôœ coõi Cöïc Laïc khoâng coù ngöôøi nöõ, keœ caên thieáu, cuøng haïng chuœng töœ nhò thöøa maø thoâi.
X
— Hoœi: Nay toâi quyeát ñònh caàu sanh Taây phöông, nhöng chöa bieát phaœi laøm nhöõng nghieäp gì vaø laáy chi laøm chuœng töœ ñeå ñöôïc sanh veà Cöïc Laïc? Laïi haïng phaøm phu ôœ theá tuïc ñeàu coù gia ñình, khoâng bieát chöa ñoaïn daâm duïc coù ñöôïc sanh veà coõi kia chaêng?
— Ñaùp: Muoán quyeát ñònh ñöôïc sanh veà Taây phöông phaœi coù ñuœ hai haïnh: yeám ly vaø haân nguyeän.
A/ Noùi yeám ly, laø haøng phaøm phu töø voâ thæ ñeán nay bò nguõ duïc buoäc raøng neân luaân hoài trong saùu ñaïo, chòu khoâng bieát bao nhieâu noãi khoå! Trong voøng laån quaån aáy, neáu khoâng chaùn lìa nguõ duïc thì laøm sao coù theå thoaùt ly? Cho neân ngöôøi tu tònh ñoä phaœi thöôøng xeùt thaân naày laø moät khoái thòt xöông maùu muœ, chöùa ñöïng ñaøm daõi, ñaïi tieåu tieän vaø caùc thöù nhô nhôùp hoâi tanh. Kinh Nieát Baøn noùi: "Voøng thaønh thaân kieán nhö theá, duy loaøi La Saùt ngu si môùi chòu ôœ trong ñoù; neáu ngöôøi coù trí ai laïi ñaém nhieãm thaân naày!" Laïi trong kinh cuõng noùi: "Thaân naày laø nôi taäp hôïp cuœa caùc thöù khoå, laø caœnh tuø nguïc, laø moät khoái ung nhoït taát caœ ñeàu baát tònh. Xeùt cho cuøng, noù khoâng coù nghóa lyù lôïi ích chi khi ta chaáp laáy noù, duø laø thaân cuœa chö thieân". Vì theá, haønh giaœ ôœ trong caùc uy nghi hoaëc khi naèm nghæ, luùc thöùc giaác, neân thöôøng quaùn saùt thaân naày chæ coù khoå, khoâng gì vui, roài quyeát taâm sanh nieäm chaùn lìa. Nhö theá, duø cho khoâng döùt lieàn ñöôïc vieäc nam nöõ, cuõng coù theå laàn laàn khôœi taâm nhaøm chaùn.
Laïi haønh giaœ cuõng caàn neân quaùn baœy phaùp baát tònh, laø:
1) Chuœng töœ baát tònh: Thaân naày do nôi nghieäp daâm duïc, töø haït gioáng tham aùi maø sanh.
2) Thoï sanh baát tònh: Maàm sanh khôœi cuœa baœn thaân laïi do moät ñieåm tinh huyeát cha meï hoøa hôïp trong khi gaàn guõi.
3) Truù xöù baát tònh: Thai thaân ôœ trong töœ cung nhô nhôùp, naèm döôùi ruoät non, treân laø ruoät giaø.
4) Thöïc ñaïm baát tònh: Khi coøn ôœ trong thai, huyeãn thaân laïi thoï duïng huyeát phaàn cuœa ngöôøi meï.
5) Sô sanh baát tònh: Khi ñaõ ñuœ thaùng ngaøy, thai thaân ñaàu höôùng veà saœn moân, ra khoœi mình ngöôøi meï cuøng moät luùc vôùi maùu muœ, söï hoâi nhô daãy ñaày.
6) Toaøn thaân baát tònh: Trong lôùp da ngoaøi che ñaäy, thaân naày laø taát caœ söï hoâi nhô cuœa caùc chaát: thòt, xöông, maùu, ñaøm, ñaïi-tieåu...
7) Cöùu caùnh baát tònh: Ñeán khi cheát roài, thaân naày laø moät ñoáng thòt sình thuùi raõ rôøi, maëc cho doøi boï ruùc ræa hoaëc quaï dieàu tha moå.
Thaân cuœa mình ñaõ theá, thaân ngöôøi khaùc cuõng nhö vaäy. Neáu thöôøng quaùn saùt baœy ñieàu aáy, ñoái vôùi caùc thaân nam nöõ maø ngöôøi ñôøi cho raèng xinh ñeïp, seõ sanh nieäm yeám ly vaø löœa aùi duïc cuõng laàn laàn tieâu giaœm. Nhö thaät haønh ñöôïc moân cöœu töôœng quaùn, caøng theâm toát:
1/ Töôœng thaân môùi cheát
2/ Töôœng thaây cheát ñoåi saéc baàm xanh tím
3/ Töôœng thaây cheát sình leân daãy ñaày maùu muœ vaø saép raõ
4/ Töôœng thaây sình baáy nöùt raõ, nöôùc hoâi chaœy ra
5/ Töôœng thaây sình raõ, doøi boï boø luùc nhuùc
6/ Töôœng thaây sình thòt tieâu heát chæ coøn gaân vaø xöông
7/ Töôœng gaân cuõng tieâu hoaïi chæ coøn xöông naèm ngoån ngang
8/ Töôœng thaây bò tieâu chæ coøn boä xöông co ruùt, hay thaây raõ chæ coøn nhöõng khuùc xöông thuùi
9/ Töôœng naéng daõi möa daàu, xöông hoùa thaønh khoâ traéng.
Laïi neân phaùt nguyeän caàu cho mình vónh vieãn thoaùt ly thaân nam nöõ meâ nhieãm, taïp thöïc, khoâng saïch cuœa ba coõi vaø ñöôïc thaân phaùp taùnh tònh ñoä. Treân ñaây laø ñaïi löôïc veà yeám ly moân.
B/ Veà haïnh haân nguyeän, ñaïi khaùi coù hai ñieàu kieän:
1/— Phaœi nhaän roõ muïc ñích caàu sanh: Sôœ dó chuùng ta caàu veà Tònh ñoä, vì muoán mình vaø taát caœ chuùng sanh ñeàu thoaùt khoå. Haønh giaœ phaœi nghó raèng: Söùc mình yeáu keùm, coøn bò nghieäp raøng buoäc vaø ôœ ñôøi aùc tröôïc naày caœnh duyeân naõo phieàn quaù maïnh. Ta cuøng chuùng sanh bò chìm ñaém nôi doøng meâ, xoay vaàn trong saùu neœo, töø voâ thæ ñeán nay, cuõng vì leõ aáy. Baùnh xe soáng cheát quay maõi khoâng ngöøng, ta laøm theá naøo ñeå tìm con ñöôøng ñoä mình ñoä ngöôøi moät caùch yeân oån chaéc chaén? Muoán ñöôïc nhö theá, duy coù caàu sanh Tònh ñoä, gaàn guõi Phaät, Boà taùt, nhôø caœnh duyeân thaéng dieäu beân coõi aáy, tu haønh chöùng voâ sanh nhaãn, môùi coù theå vaøo nôi ñôøi aùc ñeå cöùu khoå cho höõu tình. Luaän Vaõng Sanh ñaõ noùi: "Phaùt taâm Boà ñeà chính laø phaùt taâm caàu thaønh Phaät, taâm caàu thaønh Phaät laø taâm ñoä chuùng sanh, taâm ñoä chuùng sanh laø taâm nhieáp hoùa chuùng sanh sanh veà coõi Phaät".
Laïi muoán sanh veà Tònh ñoä, phaœi coù ñuœ hai phöông dieän: xa lìa ba phaùp chöôùng Boà ñeà vaø y theo ba phaùp thuaän Boà ñeà.
Ba phaùp chöôùng Boà ñeà laø theá naøo?
— Moät laø taâm caàu söï an vui rieâng cho mình, chaáp ngaõ vaø tham tröôùc baœn thaân. Haønh giaœ phaœi y theo trí hueä moân maø xa lìa taâm nieäm aáy.
— Hai laø taâm rôøi boœ khoâng chòu cöùu vôùt chuùng sanh khoå. Haønh giaœ phaœi y theo töø bi moân maø xa lìa taâm nieäm aáy.
— Ba laø taâm chæ caàu söï cung kính cuùng döôøng, khoâng tìm phöông phaùp laøm cho chuùng sanh ñöôïc lôïi ích an vui. Haønh giaœ phaœi y theo phöông tieän moân maø xa lìa taâm nieäm aáy.
Neáu lìa ba phaùp chöôùng Boà ñeà, thì seõ ñöôïc ba phaùp thuaän Boà ñeà. Xin keå roõ ra ñaây ba phaùp thuaän aáy:
— Moät laø Voâ nhieãm thanh tònh taâm, khoâng vì töï thaân maø caàu caùc söï vui. Bôœi Boà ñeà laø theå trong saïch lìa nhieãm tröôùc, neáu caàu söï vui rieâng cho mình töùc thaân taâm coù nhieãm, laøm chöôùng Boà ñeà moân; neân taâm thanh tònh khoâng nhieãm goïi laø tuøy thuaän Boà ñeà.
— Hai laø An thanh tònh taâm, vì cöùu ñoä taát caœ khoå cho chuùng sanh. Bôœi Boà ñeà laø taâm trong saïch laøm cho chuùng sanh ñöôïc an oån, neáu khoâng cöùu ñoä loaøi höõu tình khieán hoï ñöôïc lìa söï khoå sanh töœ, töùc laø traùi vôùi Boà ñeà moân; neân taâm cöùu khoå ñem laïi an oån cho chuùng sanh goïi laø tuøy thuaän Boà ñeà.
— Ba laø Laïc thanh tònh taâm, muoán khieán cho chuùng sanh ñöôïc ñaïi nieát baøn. Bôœi ñaïi nieát baøn laø choã cöùu caùnh thöôøng vui, neáu khoâng khieán cho loaøi höõu tình ñöôïc nieàm vui cöùu caùnh töùc laø ngaên che Boà ñeà moân; neân taâm muoán cho chuùng sanh ñöôïc höôœng caœnh thöôøng laïc goïi laø tuøy thuaän Boà ñeà.
Laøm theá naøo ñeå thaønh töïu söï xa lìa vaø tuøy thuaän treân ñaây? — AÁy laø phaœi caàu sanh Tònh ñoä ñeå ñöôïc thöôøng gaàn Phaät, tu haønh cho ñeán khi chöùng Voâ sanh nhaãn. Chöøng ñoù maëc yù côõi thuyeàn ñaïi nguyeän vaøo bieån luaân hoài, vaän taâm bi trí cöùu vôùt chuùng sanh, tuøy duyeân maø baát bieán, khoâng coøn chi trôœ ngaïi nöõa. Taát caœ maáy ñieåm treân ñaây laø thuyeát minh veà muïc ñích caàu sanh.
2/— Neân quaùn töôœng y chaùnh coõi Cöïc Laïc: Haønh giaœ neân quaùn töôœng baùo thaân cuœa Phaät A Di Ñaø saéc vaøng röïc rôõ, coù taùm muoân boán ngaøn töôùng, moãi töôùng coù taùm muoân boán ngaøn veœ ñeïp, moãi veœ ñeïp coù taùm muoân boán ngaøn tia saùng, soi khaép phaùp giôùi, nhieáp laáy chuùng sanh nieäm Phaät. Laïi neân quaùn coõi Cöïc Laïc baœy baùu trang nghieâm nhö caùc kinh Tònh ñoä ñaõ noùi. Ngoaøi ra, ngöôøi nieäm Phaät khi boá thí, trì giôùi, cuøng laøm taát caœ haïnh laønh, ñeàu phaœi hoài höôùng caàu cho mình vaø chuùng sanh ñoàng sanh Cöïc Laïc.
Neáu thaät haønh hai ñieàu treân, haønh giaœ seõ phaùt ñöôïc taâm khaùt ngöôõng coõi Taây phöông, quyeát ñònh seõ ñöôïc vaõng sanh. Vaø ñaây laø haân nguyeän moân.
Xem theâm:
Ñôøi Nguyeân, Thieân Nhö Duy Taéc thieàn sö thuaät