NGƯ ÔNG ĐẮC LỢI
Quảng Tu
Con người mỗi khi nóng giận quên mất cưœ chỉ khiêm tốn và đức tánh cuœa mình. Các bạn xem, một khi nóng giận thì chẳng còn đếm xỉa gì, caœ đến những lời khuyên cuœa người khác.
Đang đánh nhau với keœ thù thì rất ít người nghĩ đến cái màn kết thúc thương vong cuœa đôi bên. Tuy nhiên thuơœ xưa nhà hiền triết Hy Lạp Aesop có viết một câu chuyện ngụ ngôn mô taœ một con sư tưœ và một con heo rừng đánh nhau chí tưœ mà còn biết ngưng đấu trước cơn nguy khốn đang đe dọa để nói chuyện giaœng hòa.
Đại ý câu chuyện kể rằng vào một ngày oi bức cuœa mùa hè, sư tưœ và heo rừng đều đi tìm nước. Trong chốn hoang dã cằn cỗi đó chúng phát hiện một vũng nước, nước rất trong và tinh khiết. Vì tranh đấu để uống nước trước nên caœ hai cấu xé nhau chí mạng. Trong lúc đấu nhau thập tưœ nhứt sanh thì trên không trung xuất hiện một con chim ưng hung bạo đang lượn qua lượn lại. Sư tưœ bèn nhaœy lui một bước nói rằng: Thôi! hãy ngưng đấu giaœng hòa đi thôi. Hai chúng ta làm hòa tốt hơn là phơi thây làm mồi cho lão chim ưng kia!
Caœ hai liền ngưng đấu tức khắc. Đó là trên lịch sưœ chiến tranh thế giới, chỉ có trận đấu duy nhứt rất kịch liệt này mà hai đấu thuœ biết ghì cương ngựa lại trước vực thẳm, giác ngộ để nói chuyện hòa bình một cách đẹp đẽ.
Nếu trên thế gian này, ai ai cũng có tinh thần giác ngộ như sư tưœ và heo rừng thì tôi tin chắc rằng keœ làm ngư ông sẽ không tìm được lợi lộc gì để hươœng. Nhưng trên đời này thường thường trong khi đánh nhau ít có ai chịu nhượng bộ, chẳng có người nào chịu thua người nào và sau cùng đưa đến sự thaœm bại và thương vong, để cho keœ thứ ba xen vào làm ngư ông đắc lợi.
Cách đây rất lâu có hai chú tiểu quyœ kết làm bạn thân với nhau, tâm tình tương đắc. Một hôm hai đứa ruœ nhau đi dạo trong một bãi tha ma cô tịch; thoạt trông qua thì chúng rất tâm đầu ý hiệp, là hai người bạn tâm đắc. Bỗng nhiên chúng phát hiện một cái rương báu, một cây gậy và một đôi giày rơm. Caœ hai đều hiểu rõ cái công dụng thần diệu cuœa ba món báu vật này. Do đó một cuộc tranh luận nẩy lưœa nổ bùng ra. Ai cũng cho rằng mình bắt gặp trước báu vật đó. Chẳng có ai nhượng bộ cho ai caœ. Trong lúc cuộc đấu khẩu diễn ra gay go thì một người khách qua đường chợt đi tới. Hai chú tiểu quyœ bèn mời ông đứng ra phân xưœ giùm.
Quyœ A nói rằng: Gậy, giày, rương báu, tôi là người trông thấy trước, tức nhiên thuộc về phần tôi.
Quyœ B to tiếng cãi lại rằng: Tôi là người đầu tiên trông thấy gậy, giày, rương báu, ba món này là cuœa tôi.
Ông khách qua đường này bỗng nhiên linh mẫn naœy ra một ý kiến, nhưng giaœ vờ cho đó là một việc hết sức rắc rối, hoœi rằng: Hai chú tranh luận như vậy, tôi nhận thấy ai cũng có lý caœ, chẳng có ai chịu nhượng bộ một bước; nhưng tôi chẳng hiểu gậy, giày, rương báu dùng vào việc gì? Nếu tôi hiểu rõ thì việc phân xưœ sẽ được thực hiện rất công bình, nếu không thì tôi nào biết ất giáp gì đâu mà phân xưœ, hai chú nghĩ thế nào?
Hai chú tiểu quyœ không hoài nghi chi caœ mà cũng chẳng quan tâm đến keœ thứ ba, bèn giaœi thích rõ ràng rằng: Đây là rương báu, ai làm sơœ hữu chuœ cái rương này, nếu ước muốn gì, thì dù muốn có y phục sang trọng, có món ăn trân châu haœi vị, bất cứ món đồ dùng nào cần thiết cho đời sống hằng ngày, thì những món mình mong ước sẽ hiện ra; ai cầm chiếc gậy này rất dễ dàng khắc phục keœ thù cuœa mình và ai mang đôi giày này thì có thể bay trên không một cách tự tại. Cũng vì sự công diệu thần diệu cuœa ba món báu vật này nên mới xaœy ra cãi vaœ tranh luận, vậy xin ông phân xưœ một cách công bình.
Nghe xong ông khách qua đường cho là một dịp may hiếm có, bèn cố ý nói rằng: Hai chú đứng xê ra đàng kia để tôi kiểm điểm lại ba món này, để tôi sẽ phân xưœ rất công minh.
Thừa dịp hai chú tiểu quyœ đứng dang ra xa, ông khách qua đường nhanh như chớp, xoœ giày vào chân, tay cầm gậy thần, buộc chặc rương báu vào thắt lưng, liền vù một cái bay bổng lên không trung, ngoaœnh đầu lại lớn tiếng nói rằng: "Hai đứa chúng bay chỉ vì lợi ích riêng tư mà quên boœ tình bạn, tranh đoạt báu vật, quaœ thực vô tình vô nghĩa lắm vậy! Bây giờ vì muốn mang lại hòa khí giữa hai đứa chúng bây, chấm dứt tranh luận, khôi phục lại tình bạn, ta chỉ có cách là mang đi những món vật đã làm mất caœm tình giữa hai ngươi."
Hai chú tiểu quyœ ngẩn ngơ không thốt ra được lời nào, đứng trơ ra nhìn ông khách qua đường đoạt báu vật bay đi. Có phaœi đó là ngư ông đắc lợi hay không?
Đức Phật đã dạy rằng:
Thiền định chẳng khác gì tay cầm trượng pháp, có thể giúp ta hàng phục mọi oán hận thù địch. Trì giới thì cũng giống như mang được giày báu kia giúp ta về được cõi trời. Nếu biết thí xaœ bố thí thì đó là rương báu nhiệm mầu sẽ ban cho ta đuœ mọi thứ. Bố thí có cái quý báu riêng cuœa nó; nếu ta biết vậy nhưng chưa chịu tu tập thì cũng chẳng khác gì có người khen thức ăn ngon, nhưng ta chưa ăn thì làm sao biết đó là ngon. Do đó, khi trông thấy người khác ra đi mang theo báu vật thì ta chỉ có nước tặc lưỡi hối tiếc đó thôi!
