24. ĐỊNH NGHIỆP KHÓ TRÁNH
Thuơœ Phật tại thế, có một vị tỳ kheo số phần xui xeœo. Mặc dù thầy tu hành rất tinh tấn, giới hạnh trang nghiêm mà không bao giờ được no đuœ. Số "con rệp" ấy theo đuổi thầy mãi cho tới khi mãn phần, sau khi đã đắc quaœ A La Hán. Đến ngày lâm chung, nhờ thần lực cuœa tôn giaœ Xá Lợi Phất, vị tôn sư cuœa thầy, thầy mới ăn một bữa no lòng trước khi lìa đời.
Thầy xui xeœo từ khi còn trong bụng mẹ. Chẳng những riêng thầy xui xeœo, mà thầy còn mang sự bất hạnh đến cho tập thể trong đó có hiện diện cuœa mình. Thầy là con cuœa một gia đình đánh cá ơœ một làng ven biển có 1000 hộ khẩu. Từ khi thầy nhập thai, caœ làng đi biển không đánh được con cá nào suốt caœ tháng, mọi người phaœi ăn rong biển cho đỡ đói lòng. Họ bắt đầu nghi ngờ có một gia đình hắc ám trong làng đã đem tai vạ cho tất caœ. Do đó họ cố tìm cho kỳ được cái gia đình xui xeœo ấy để loại ra khoœi tập thể. Phương pháp họ làm là chia số hộ khẩu trong làng thành hai nhóm, mỗi nhóm 500 gia đình để làm ăn riêng, sinh hoạt riêng. Kết quaœ là một nhóm bắt đầu khá giaœ trơœ lại, một nhóm tiếp tục số phận xui xeœo. Nhóm này lại chia hai để biết cái gia đình xui xeœo ấy nằm ơœ đâu. Khi chia thành hai nhóm nhoœ cũng như trước, 250 gia đình bắt đầu khá còn 250 gia đình vẫn còn xui. Lại chia hai lần lượt như vậy để biết gia đình xui xeœo nằm nhóm nào, cuối cùng họ khám phá ra gia đình cuœa thầy tỳ kheo nọ. Caœ gia đình thầy bị loại ra khoœi làng, đi lang thang như những người Do Thái. Bà mẹ khám phá rằng chính từ ngày mang thai thầy, tai họa mới đến cho caœ làng và cho gia đình, nên muốn cho thầy chết đi. Tuy nhiên, một người chỉ còn một đời cuối cùng này là giaœi thoát (chứng quaœ A La Hán không còn trơœ lui cõi đời) thì không ai có thể giết chết được trừ phi chính nghiệp lực cuœa vị ấy. Do vậy cuối cùng mẹ thầy vẫn phaœi sinh ra thầy, và nuôi cho đến khi thầy biết đi xin ăn. Trong thời gian có đứa con mang sự xui xeœo ấy, bà rất vất vaœ khốn đốn trong việc kiếm ăn. Cho đến một ngày không chịu đựng được nữa, sau khi đẩy thầy vào xin ăn tại một nhà nọ, bà mẹ tẩu thoát.
Đứa treœ — vị A La Hán tương lai — ngơ ngác khi bước ra không thấy mẹ, cũng không có cái gì ăn, bèn đi lang thang đầu đường xó chợ lượm những mẩu bánh người ta vứt bên đường để ăn cho đỡ đói. Trong "cuộc lữ" đó, đứa treœ tình cờ gặp tôn giaœ Xá Lợi Phất. Động lòng thương, Ngài hoœi:
— Con cái nhà ai? Sau gầy sọp thế?
— Bạch tôn giaœ, con là một đứa mang lại sự xui xeœo cho mọi người, nên không ai chịu nuôi con, con phaœi ốm đói.
— Con có muốn xuất gia trơœ thành một tu sĩ không?
— Bạch tôn giaœ con muốn lắm chớ, nhưng ai mà chịu chứa chấp con?
— Lại đây, ta sẽ độ cho con.
Đứa treœ vui mừng đi theo tôn giaœ. Tôn giaœ Xá Lợi Phất dắt về vườn Cấp Cô Độc, tắm rưœa sạch sẽ, cho ăn cơm và thế phát quy y cho cậu bé làm một sa di đuổi quạ [CT: "Khu ô sa di" là chú tiểu còn quá nhoœ chưa đến tuổi thọ giới — 16 tuổi — chưa làm được việc gì ngoài việc đuổi quạ cho chúng khoœi làm ồn náo trong giờ chư tăng tọa thiền.] Lớn lên, đến tuổi thành niên, tôn giaœ cho thầy thọ giới cụ túc thành một vị tỳ kheo.
Số phần xui xeœo vẫn theo mãi chân vị tỳ kheo suốt caœ đời. Mỗi khi đi khất thực, người ta vừa để vào bát cuœa thầy một muỗng cơm thì thấy bát đã đầy tràn, làm cho không ai có thể boœ gì thêm được nữa. Khi thầy về tới chùa, thì trong bát chỉ có độc một muỗng cơm để cầm hơi cho thầy khoœi chết đói. Cứ như vậy cho đến ngày mệnh chung đã chứng quaœ A La Hán, thầy cũng chưa bao giờ được một bữa ăn no lòng.
Biết thầy sắp mãn phần ơœ dương gian, tôn giaœ Xá Lợi Phất động lòng thương xót nghĩ: "Losaka (tên cuœa thầy tỳ kheo xui xeœo) hôm nay sẽ mệnh chung. Ta sẽ làm đuœ mọi cách giúp vị ấy ăn một bữa cho no trước khi chết."
Với ý định ấy, tôn giaœ dẫn vị tỳ kheo đi vào thành Xá Vệ khất thực. Nhưng vì có Losaka, tôn giaœ không xin được món gì, Ngài đành phaœi baœo vị ấy trơœ về, và đi một mình để xin ăn. Sau khi khất thực đầy bát, tôn giaœ đem về cho vị tỳ kheo. Ngài đứng ôm bát trước mặt đệ tưœ baœo:
— Con hãy ăn đi.
Vị tỳ kheo ngần ngại không dám ăn trước mặt tôn sư, và nhất là để Ngài cầm bát, mặc dù thầy rất đói. Tôn giaœ giục:
— Con đừng ngại, ta phaœi cầm bát để chờ cho con dùng bữa cho xong mới được. Vì nếu không có ta ôm bát, tất caœ thức ăn này sẽ biến mất, và con sẽ tiếp tục đói.
Vị tỳ kheo vâng lời thọ thực. Nhờ thần lực cuœa tôn giaœ Xá Lợi Phất, vị ấy ăn được một bữa no lòng trước khi xaœ báo thân chót cuœa một vị A La Hán.
Sau khi thầy tỳ kheo xui xeœo quá vãng, các tỳ kheo khác nhóm họp tại Diệu Pháp đường trong vườn Cấp Cô Độc hoœi đức Thế Tôn nguyên nhân vì sao, với một đời giới hạnh thanh tịnh, tu hành tinh tấn, vị tỳ kheo bạc phước vẫn phaœi gánh chịu sự ruœi ro suốt đời như vậy. Phật dạy:
— Này các tỳ kheo, những hành động cuœa chính vị ấy trong tiền kiếp là nguyên nhân sự xui xeœo hiện tại cuœa y. Trong tiền kiếp y cũng là một tỳ kheo, do lòng ganh tị, y đã caœn trơœ cư sĩ cúng dường một vị tỳ kheo khác, trong khi vị này đã chứng quaœ A La Hán. Vì ác nghiệp ấy cho nên dù có tu hành thanh tịnh, y vẫn thọ quaœ báo thiếu thốn, xui xeœo trong nhiều đời kiếp, cho đến khi chứng quaœ.
Lời Bàn:
Mặc dù huyễn hóa, mà nhân quaœ vẫn không mất, hành động và hậu quaœ theo nhau như bóng với hình. Cho nên người trí chỉ sợ nhân, không sợ quaœ, trong khi người ngu rất sợ quaœ xấu mà lại không gieo nhân tốt. Vị tỳ kheo đệ tưœ tôn giaœ Xá Lợi Phất, mặc dù bị một số phận hẩm hiu đeo đẳng cho tới chết, vẫn luôn luôn nhất tâm thanh tịnh tu hành, không sanh tâm ghen ghét phiền muộn, nhờ vậy cuối cùng chứng quaœ Vô Sanh (A La Hán). Ấy là vui lòng traœ nợ cũ mà không gây thêm nợ mới, là cái nghiệp đưa đến sự đoạn tận các nghiệp vậy.
